Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Czy jeżeli ktoś jedzie pod wpływem alkoholu, pożyczonym samochodem i jest poszkodowanym w wypadku, to czy z OC sprawcy może naprawić szkodę? Jak to wygląda prawnie w tej sytuacji? Kierowca poszkodowany nie powinien się znaleźć na drodze, więc jest sprawca? Dostaje odszkodowanie?

Odpowiedź: Nietrzeźwy kierowca w takiej sytuacji może może otrzymać odszkodowanie z OC sprawcy, ale jego stan nietrzeźwości może spowodować obniżenie świadczenia, jeśli uzna się, że przyczynił się do powstania szkody (art. 362 k.c.). Decydujące jest to, kto jest sprawcą zdarzenia – jeśli wina (lub współwina) leży po stronie innego kierującego, z jego policy OC pokrywana jest szkoda także wówczas, gdy poszkodowany kierowca znajdował się w stanie nietrzeźwości. Sam fakt kierowania pojazdem pod wpływem alkoholu nie odbiera z automatu prawa do odszkodowania z OC sprawcy, tzn. ubezpieczyciel nie może odmówić wypłaty tylko dlatego, że taki poszkodowany był nietrzeźwy.

Jednakże gdy stan nietrzeźwości poszkodowanego miał wpływ na przebieg zdarzenia (np. jechał znacznie szybciej niż stanowi ograniczenie prędkości, nie zareagował w oczywistej sytuacji), ubezpieczyciel może powołać się na przyczynienie się do wypadku drogowego i obniżyć świadczenie procentowo. Orzecznictwo zawiera szeroki zakres przyczynienia – sądy przyjmują przyjmować od kilkunastu do nawet kilkudziesięciu procent redukcji, zależnie od stopnia winy i okoliczności. W praktyce zakład ubezpieczeń bardzo dokładnie bada okoliczności, dokumentację z policji, poziom alkoholu, prędkość, sposób jazdy i opinię biegłych.

Nietrzeźwość sama w sobie nie czyni z poszkodowanego sprawcy, ponieważ o tym decyduje przebieg wypadku (np. wymuszenie, najechanie na tył, zjechanie na przeciwległy pas itp.). Jeśli organy ścigania oraz biegły ruchu drogowego przypiszą winę innemu kierowcy, to on będzie sprawcą w sensie odpowiedzialności cywilnej, niezależnie od nietrzeźwości poszkodowanego, w tym jej stopnia.