Odszkodowanie od banku za przelanie komornikowi świadczeń niepodlegających egzekucji
Pytanie: Kto ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą wobec dłużnika za ściągnięcie przez komornika i przekazanie wierzycielowi egzekwującemu świadczenia nie podlegającego egzekucji jak 800 plus, alimenty albo zasiłek pielęgnacyjny? Czy jest to bank czy jest to komornik – kogo pozwać? Komornik ponoć nie wie z jakiej puli otrzymał środki, nie ma wglądu do rachunku bankowego a bank ma.
Odpowiedź: Tak, komornik nie wie, że otrzymał środki ze świadczeń nie podlegających egzekucji. W takich przypadkach o odszkodowanie można pozwać bank. Bank prowadzący rachunek dłużnika ma obowiązek ustalić, które środki na rachunku pochodzą ze świadczeń niepodlegających egzekucji stosownie do art. 831 § 1 kpc i nie przekazywać ich komornikowi. Jeśli bank tego nie zrobi i przekaże takie środki komornikowi, może ponosić odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną dłużnikowi. Bank nie ma prawa przekazać z konta tego rodzaju świadczeń, stanowi o tym art. 54a prawa bankowego traktujący o środkach pieniężnych na rachunkach bankowych wolnych od zajęcia.
To na który przepis można się powołać formułując powództwo odszkodowawcze przeciwko bankowi? Tylko na ten art. 54a prawo bankowe? A z kodeksu cywilnego?
W omawianej sytuacji, gdy szkoda została spowodowane wskutek bezprawnego działania banku (naruszenie art. 54a prawa bankowego), podstawą prawną powództwa o odszkodowanie jest odpowiedzialność deliktowa – art. 415 kc który stanowi, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Należy złożyć reklamację do banku i ewentualnie właśnie pozew o odszkodowanie wykazując, że bank nieprawidłowo wykonał zajęcie i spowodował szkodę.
Jednakże należy podkreślić, że odpowiedzialność banku powstaje tylko wtedy, gdy popełni oczywisty błąd: przekazuje środki, które ustawowo wyłączone są spod egzekucji, mimo że miał dane umożliwiające ich identyfikację na rachunku. Jeżeli środki zostały przekazane przez bank komornikowi wskutek braku wiedzy o ich źródle (np. brak oznaczenia przelewu stanowiącego zasądzone zadośćuczynienie) lub zaniechania dłużnika w zakresie złożenia stosownego wniosku do komornika o ich wyłączenie, odpowiedzialność banku za szkodę jest wyłączona.
Zaktualizowano 07 września 2025 r.