Odrzucenie spadku a zawiadomienie o posiedzeniu sądu
Pytanie: W sierpniu zmarł brat mojego ojca. Wszyscy odrzucili spadek zachowując okres 6 miesięcy. Mój ojciec odrzucił spadek u notariusza w listopadzie, a ja i dzieci w marcu. Teraz otrzymałam zawiadomienie o posiedzeniu sądu w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po zmarłym wujku. Sąd wcześniej otrzymał nasze wyjaśnienia i akty notarialne odnoście odrzucenia spadku – ponieważ sprawę wniósł wierzyciel. Czy mogę się obawiać, że zmuszą kogoś do spłaty długów?
Odpowiedź: Jeżeli Pani, dzieci i ojciec skutecznie odrzuciliście spadek w terminach 6‑miesięcznych, to sąd nie obciąży Was spłatą długów wujka, tylko musi formalnie ustalić, kto w ogóle dziedziczy, a kto jest wyłączony z dziedziczenia. Osoba, która odrzuca spadek w terminie, jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). Oznacza to całkowite wyłączenie z dziedziczenia – zarówno majątku, jak i długów. Długami zostają obciążeni kolejni spadkobiercy w ustawowej kolejności (np. dzieci, później wnuki, dalej rodzeństwo, ich dzieci itd.), i każda z tych osób ma 6‑miesięczny termin na odrzucenie – liczony od chwili, gdy dowiaduje się o powołaniu do spadku.
Skoro Pani, Pani dzieci oraz Pani ojciec złożyliście oświadczenia u notariusza w odpowiednich terminach, to jesteście poza kręgiem spadkobierców, a więc poza odpowiedzialnością za długi. Wniosek złożył wierzyciel zmarłego wuja, więc sąd musi w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku ustalić, kto ostatecznie jest spadkobiercą i w jakich udziałach, aby wierzyciel wiedział, od kogo może dochodzić należności. Sąd bierze pod uwagę akty notarialne odrzucenia spadku, które już Pani przesłała, i uwzględnia je przy ustalaniu kręgu spadkobierców – osoby, które odrzuciły spadek skutecznie, są pomijane. Obecność Pani na posiedzeniu służy głównie wyjaśnieniu i potwierdzeniu faktów (pokrewieństwa, złożonych oświadczeń). Sąd nie ma podstawy prawnej, by kogoś zmusić do cofnięcia ważnego oświadczenia o odrzuceniu spadku.
Koniecznie proszę zabrać na posiedzenie: akty notarialne odrzucenia spadku (Pani, dzieci, ojca) oraz dokumenty potwierdzające pokrewieństwo (akty urodzenia, ewentualnie małżeństwa), żeby sąd miał pełny obraz sytuacji. Na sali zakomunikować jednoznacznie, że odrzuciła Pani spadek w dacie wskazanej w akcie notarialnym, że dzieci również odrzuciły, oraz że wujek pozostawił (lub nie) innych krewnych – sąd musi ustalić kolejne osoby w kolejce.