Odrzucenie spadku a odszkodowanie spadkodawcy
Pytanie: Jeżeli odrzucę spadek po ojcu, to czy odszkodowania z PZU za jego śmierć też nie powinienem przyjmować?
Odpowiedź: Zgodnie z art. 922 § 2 k.c. do spadku nie należą prawa, które z chwilą śmierci przechodzą bezpośrednio na oznaczone osoby (np. uposażony w polisie na życie). Świadczenie z polisy na życie, gdzie wskazano konkretną osobę jako uposażonego (np. syn, małżonek), wypłacane jest tej osobie niezależnie od przyjęcia lub odrzucenia spadku, więc nie wchodzi do masy spadkowej.
Wyjątek pojawia się, gdy brak jest skutecznie wskazanego uposażonego albo OWU przewidują, że przy braku uposażonego świadczenie trafia do spadkobierców ustawowych. Wtedy więc pieniądze z polisy stają się częścią masy spadkowej i odrzucając spadek, rezygnujesz również z tego świadczenia (bo przestajesz być spadkobiercą). Podobnie, gdy uposażony jest z jakiegoś powodu wyłączony (np. sprawca zabójstwa ubezpieczonego) – wtedy środki z odszkodowania trafiają do masy spadku i kto odrzuci spadek, traci i te pieniądze.
Można mieć do czynienia z kilkoma różnymi świadczeniami odszkodowawczymi.
1. Polisa na życie ojca (on był ubezpieczonym, ty uposażonym) – zasady jak wyżej; najczęściej możesz przyjąć pieniądze mimo odrzucenia spadku.
2. Grupowe pracownicze ubezpieczenie na życie w PZU, gdzie jako uposażonych z góry przewidziano np. małżonka, dzieci, a przy braku – spadkobierców ustawowych: jeśli znajdujesz się w katalogu uposażonych, to świadczenie jest Twoje niezależnie od spadku; gdy trafia do spadkobierców ustawowych, wchodzi do spadku.
3. Twoje własne ubezpieczenie (np. wsparcie po śmierci rodziców jako dodatek do twojej polisy w PZU) – to jest świadczenie z Twojej polisy na wypadek śmierci rodzica; ono w ogóle nie ma związku ze spadkiem po ojcu, więc odrzucenie spadku nie ma tu żadnego znaczenia.