Odpowiedzialność subsydiarna członków zarządu spółki z o. o.
Odpowiedzialność subsydiarna członków zarządu spółki z o.o. polega na tym, że członkowie zarządu odpowiadają za zobowiązania spółki swoim majątkiem dopiero w sytuacji, gdy egzekucja przeciwko spółce okazałaby się się bezskuteczna. Kluczowym przepisem regulującym tę kwestię jest art. 299 Kodeksu spółek handlowych (ksh). Odpowiedzialność członka zarządu powstaje wyłącznie wtedy, gdy wierzyciel wykaże, że nie mógł zaspokoić swojej wierzytelności z majątku spółki.
Bezskuteczność egzekucji nie musi być potwierdzona wyłącznie przez komornika — może być wykazana w inny sposób, o ile przedstawione dowody nie budzą wątpliwości sądu co do faktycznego braku majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela. Każdy dowód, z którego wynika, że spółka nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela, może stanowić podstawę do uznania, iż przesłanka bezskuteczności egzekucji została spełniona. Najczęściej stosowane środki dowodowe, to postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z powodu jej bezskuteczności (najpowszechniejszy dowód bezskuteczności), postanowienie sądu upadłościowego o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania albo wyczerpania majątku przez wierzytelności uprzywilejowane (np. hipoteka, zastaw), wyjawienie majątku spółki w postępowaniu sądowym, protokół z którego wskazuje na zupełny brak majątku bądź majątek obciążony w całości, sprawozdania finansowe spółki potwierdzające brak aktywów lub ich niewystarczającą wysokość wobec długów, bilans, księgi rachunkowe, inne dokumenty finansowe — jeśli jednoznacznie wskazują na brak możliwości spłaty zobowiązania.
Wszyscy członkowie zarządu pełniący funkcję w czasie istnienia zobowiązania odpowiadają solidarnie co oznacza, że wierzyciel może dochodzić całości lub części wierzytelności od wszystkich, kilku lub tylko jednego z nich według swego wyboru. Zgodnie bowiem z wyrokiem Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 25 lutego 2010 r., Sygn. akt V CSK 248/09, w razie bezskuteczności egzekucji zobowiązania spółki odpowiedzialność na zasadach przewidzianych w art. 299 KSH ponoszą osoby będące członkami zarządu lub likwidatorami spółki w czasie istnienia tego zobowiązania. Zapłata przez jednego z członków zwalnia pozostałych z tego obowiązku. Członkowie zarządu odpowiadają całym swoim majątkiem prywatnym (nie jest to odpowiedzialność ograniczona do określonej kwoty). Odpowiedzialność obejmuje wszelkie zobowiązania spółki wobec wierzycieli (publicznoprawne i prywatnoprawne), powstałe w okresie, gdy dana osoba sprawowała funkcję członka zarządu lub wcześniej Odpowiedzialność subsydiarna obejmuje zobowiązania, które istniały w okresie, gdy dana osoba była członkiem zarządu, niezależnie od tego, czy dług powstał wcześniej, czy później. Kluczowe jest więc, czy w trakcie zasiadania w zarządzie istniał dług wobec wierzyciela, nie zaś to, kiedy on powstał ani kiedy stał się wymagalny.
Wierzyciel musi wykazać bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, aby móc skierować roszczenia do członków zarządu. Odpowiedzialność subsydiarna nie może być wyłączona mocą umowy lub uchwały wspólników. Członkowie zarządu mogą uniknąć tej odpowiedzialności, jeśli we właściwym czasie złożyli wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego spółki albo wskazali majątek spółki, z którego wierzyciel może się zaspokoić albo jeżeli nie ponoszą winy za niezgłoszenie wniosku o upadłość (np. działali zgodnie z należytym standardem staranności). Dany członek zarządu nie będzie odpowiadał za zobowiązania spółki, jeżeli zobowiązanie powstało już po jego rezygnacji z funkcji.
Zgadza się ale trzeba jeszcze mieć na względzie art. 299 Par. 2 KSH – Członek zarządu spółki z o.o. może się uwolnić od odpowiedzialności subsydiarnej, jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wierzyciel nie poniósł szkody.
Nie wiem co to oznaczać może, że wierzyciel nie poniósł szkody, bo jeśli ma wyrok bezskutecznie egzekwowany, to jest poszkodowany – nie uzyskał zaspokojenia z należności objętej wyrokiem jak i z kosztów procesu i kosztów egzekucji które też przecież poniósł.
Szczepan
8 sty 21 o 18:14
To “pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wierzyciel nie poniósł szkody” ja rozumiem tak, że nawet gdyby wniosek o ogłoszenie upadłości zarząd złożył na czas, to wierzyciel i tak nie uzyskałby zaspokojenia w postępowaniu upadłościowym ponieważ inni wierzyciele korzystaliby z pierwszeństwa zaspokojenia w stosunku do niego i dla niego nie wystarczyłoby…
admin
8 sty 21 o 18:57
Co do dowodów wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce z o.o., to warto przytoczyć fragment z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2003 r., sygn. akt V CKN 416/01): “Ustalenie przewidzianej w art. 298 § 1 k.h. (art. 299 § 1 k.s.h.) przesłanki bezskuteczności egzekucji może nastąpić na podstawie każdego dowodu, z którego wynika, że spółka nie ma majątku pozwalającego na zaspokojenie wierzyciela pozywającego członków zarządu.”
Tomi
9 sty 21 o 06:54
Obecnie w KRS widnieją ewentualne bezskuteczne poprzednie egzekucje – https://pamietnikwindykatora.pl/jak-sprawdzic-bezskuteczne-egzekucje-przeciwko-spolce-z-o-o/ – dlatego chyba nie trzeba w takich sytuacjach kierować wniosku egzekucyjnego przeciwko spółce i czekać na umorzenie, od razu można pozwać zarząd.
nowy
3 kw. 24 o 15:09