Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Wczoraj byłam na policji składając zeznanie, powstał protokół. Jednakże odmówiono mi wydania kopii. Prawdopodobnie będę zakładać sprawę i te informacje będą niezbędne. Mam wrażenie, ze policja nic w tej sprawie nie zrobi. Chodzi o kradzież z domu rodzinnego rzeczy przed śmiercią rodzica i wywiezienie poza granice. Czy powinnam dostac kopie? Jak to wyglada prawnie?

Odpowiedź: Nie przysługuje Pani niejako automatyczne prawo do uzyskania kopii protokołu z przesłuchania na policji na etapie postępowania przygotowawczego – wydanie kopii zależy od decyzji prowadzącego sprawę (policjanta lub prokuratora). Jako świadek, ma Pani prawo przeczytać protokół, zgłosić poprawki i dopiero wtedy podpisać; to podstawowe uprawnienie, które zawsze przysługuje.

Jak już wspomniałem, kopię protokołu na etapie dochodzenia lub śledztwa wydaje się wyłącznie za zgodą organu prowadzącego. Podstawę prawną stanowi w tym przypadku art. 156 k.p.k. – dostęp do akt i sporządzanie kopii mogą być ograniczone ze względu na dobro postępowania, więc odmowa jest prawnie dopuszczalna, ale powinna stanowić decyzją merytoryczną. Jeżeli zostanie wniesiony do sądu akt oskarżenia przeciwko sprawcy / sprawcom, to wtedy jako pokrzywdzona lub oskarżyciel posiłkowy przysługuje Pani prawo wglądu do akt i otrzymania odpisów protokołów z sądu. Może Pani złożyć pisemny wniosek o udostępnienie akt i wydanie kopii protokołu do organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze wskazując, że jest Pani pokrzywdzoną w sprawie i kopia jest Pani potrzebna np. do przygotowania powództwa cywilnego lub wystąpienia w roli oskarżyciela posiłkowego. W przypadku odmowy można żądać jej pisemnego uzasadnienie i wnieść zażalenie.

Jeżeli policja umorzy postępowanie, może Pani samodzielnie wnieść subsydiarny akt oskarżenia (po dwóch odmowach/umorzeniach) lub założyć sprawę cywilną o ochronę Pani udziału w spadku/zwrot rzeczy, wykorzystując później akta karne jako dowód. Ruchomości wyniesione z domu rodzica (przed i po śmierci) mogą być traktowane jako kradzież lub przywłaszczenie w zależności od okoliczności, niezależnie od tego, czy sprawca jest członkiem rodziny. Po śmierci rodzica jego rzeczy tworzą masę spadkową; każdy, kto bez tytułu prawnego zabiera je i wywozi za granicę, działa nie tylko przeciwko innym spadkobiercom (odpowiedzialność cywilna), ale może ponosić odpowiedzialność karną.