Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Byłam zarejestrowana jako bezrobotna. Później przepracowałam na Umowie Zleceniu 1,5 miesiąca. Wiem, że od rozwiązania umowy mam 14 dni na zgłoszenie się do urzędu pracy. Zrobiłam to jeszcze tego samego dnia. Ale odmówiono mi rejestracji. Do ponownej rejestracji w Urzędzie Pracy potrzebne jest “Zaświadczenie o wykonywaniu zlecenia” gdzie w treści podaje się podstawę miesięczna od której odprowadzane były składki na ubezpieczenie społeczne oraz fundusz pracy. Do w/w 14 dni zostało mi jeszcze kilka dni, a zleceniodawca nie wydał jeszcze tego zaświadczenia. Czy jest jakiś przepis, na który mogę się powołać, aby zleceniodawca pospieszył się z przygotowaniem tego dokumentu. Ewidentnie robi mi na złość, bez tego dokumentu stracę prawo do zasiłku, ubezpieczenie itp. Oraz czy jest jakiś przepis, który mnie wesprze w urzędzie pracy i umożliwi zarejestrowanie się np na podstawie złożonego oświadczenia??

Odpowiedź: Po umowie‑zleceniu nie przysługuje świadectwo pracy, ale przyjmuje się, że zleceniobiorca ma prawo żądać zaświadczenia o wykonywaniu zlecenia (okres, wynagrodzenie, składki). Nie istnieje jednak przepis, który nakazywałby wystawienie takiego zaświadczenia w określonym terminie (jak to jest ustawowo przewidziane w przypadku świadectwa pracy). Co więcej, przepisy nie nakazują wystawienia zaświadczenia o wykonywaniu zlecenia w ogóle, choć stanowi to dobrą praktykę czy też zwyczaj. Z drugiej strony wskazuje się, że zleceniobiorca może wystąpić z wnioskiem o zaświadczenie o okresach wykonywania prac i o odprowadzanych składkach, a zleceniodawca powinien je wystawić, skoro sam te składki nalicza i raportuje do ZUS. Znów jednak -brak tu przepisu z sankcją.

Tym niemniej, złóż u zleceniodawcy wniosek o wydanie zaświadczenia o wykonywaniu zlecenia z wyszczególnieniem: okresu, kwot brutto z podziałem na miesiące, podstawy składek na ZUS i Fundusz Pracy. W piśmie możesz powołać się ogólnie na obowiązek rzetelnego wykonywania zobowiązania i współdziałania stron wynikający z Kodeksu cywilnego (art. 354 K.c. – zobowiązanie powinno być wykonane zgodnie z jego treścią i zasadami współżycia społecznego, z uwzględnieniem celu i zwyczajów). Zaakcentuj, że brak wydania zaświadczenia w rozsądnym terminie naraża Cię na utratę prawa do zasiłku i ubezpieczenia i że z tego względu wnosisz o wydanie dokumentu niezwłocznie (np. w ciągu 2–3 dni).

Jeśli zleceniodawca będzie dalej zwlekał, to możesz złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy, opisując, że odmawia wydania dokumentu niezbędnego do dochodzenia Twoich uprawnień w urzędzie pracy, oraz że posiadasz dowody na wykonywanie zlecenia (umowa, rachunki). PIP często interweniuje w podobnych sprawach, nawet gdy chodzi o umowy cywilnoprawne. W skrajnym wypadku pozostaje droga cywilna (pozew o zobowiązanie do złożenia oświadczenia wiedzy). To oczywiście nie zapewni Ci zdążenia w 14‑dniowego terminie, ale może takie postraszenie PIP‑em i sądem zmobilizuje go do wydania Ci zaświadczenia.

Z kolei z przepisów o rejestracji w PUP wynika, że urząd pracy ma obowiązek zarejestrować Cię, jeśli spełniasz warunki bycia osobą bezrobotną, a dokumenty służą zwłaszcza do ustalenia prawa do zasiłku i jego wysokości. Brak jednego dokumentu nie musi uniemożliwić samej rejestracji, tylko może odroczyć decyzję o przyznaniu o zasiłku. Nawet przy braku świadectwa pracy urząd może zarejestrować bezrobotnego i wyznaczyć termin na dostarczenie brakujących dokumentów. To analogiczna sytuacja – tu zamiast świadectwa byłoby zaświadczenie o zleceniu. Wnosząc ponownie o rejestrację w PUP zaznacz, że złożyłaś wniosek do zleceniodawcy o zaświadczenie, zaświadczenie jest Ci potrzebne tylko do ustalenia prawa do zasiłku, że wnosisz o rejestrację już teraz i wyznaczenie terminu na doniesienie dokumentu. Do tego złóż oświadczenie o wykonywaniu zlecenia (data rozpoczęcia, zakończenia, wysokość wynagrodzenia, informacja, że odprowadzane były składki na ZUS i Fundusz Pracy) oraz dołącz umowę zlecenia, rachunki do umowy, przelewy, potwierdzenia wynagrodzenia, korespondencję. Urząd pracy może nie uznać okresów wykonywania umowy zlecenia i nie zaliczy ich do okresów, które mają wpływ na prawo do zasiłku. To znaczy, że może Cię zarejestrować, ale w najgorszym przypadku nie uwzględni tego okresu do zasiłku, jeśli ostatecznie nie przedstawisz zaświadczenia.

Dodatkowo, we wniosku o rejestrację powołaj się na to, że termin 14 dni dotyczy zgłoszenia się do urzędu, a Ty ten wymóg spełniasz, jak również na to ogólne zasady postępowania administracyjnego, czyli w tym wypadku, że organ powinien działać w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa i nie może wymagać od strony rzeczy niemożliwych, np. dokumentu, którego ktoś złośliwie nie wydaje. I że w razie odmowy, wnosisz o podanie podaniem podstawy prawnej (ta ułatwi Ci odwołanie do wojewody, jeśli urząd będzie dalej odmawiał).