Odmowa przyjęcia mandatu
Pytanie: Co się dzieje dalej, jeżeli odmówię przyjęcia mandatu za rzekome wykroczenie na przykład przekroczenie prędkości samochodem (a nie mandatu rozumianego jako np. za jadę autobusem bez biletu)?
Odpowiedź: Odmowa przyjęcia mandatu karnego jest prawem każdego obywatela. Policjant lub inny uprawniony organ musi poinformować o możliwości odmowy przyjęcia mandatu. W takim przypadku, zgodnie z art. 99. Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia organ, którego funkcjonariusz nałożył grzywnę, występuje do sądu z wnioskiem o ukaranie. We wniosku tym należy zaznaczyć, że obwiniony odmówił przyjęcia mandatu, a w miarę możności podać także przyczyny odmowy. W miarę możności, ponieważ obwiniony nie ma obowiązku podawania przyczyn dla których odmawia przyjęcia mandatu. Do czasu prawomocnego wyroku sądowego obowiązuje domniemanie niewinności, a sam mandat nie podlega egzekucji i nie nakłada na osobę obowiązku zapłaty. Sądem właściwym miejscowo jest ten w okręgu którego domniemane wykroczenie popełniono. Jeżeli sąd uzna, że mandat się należał, może ukarać obwinionego grzywną do 5000 złotych (zwykle jednak nie jest wiele wyższa od zaproponowanego mandatu). W razie przegranej można zostać też kosztami sądowymi (opłata sądowa 100 złotych, koszty korespondencji, ewentualne koszty stawiennictwa świadków, biegłego).
Nie zawsze odmowa przyjęcia mandatu skutkuje przekazaniem sprawy do sądu a to dlatego, że wnosząc do sądu o ukaranie, policjant musi przygotować dokumentację dla sądu a ponadto – stawić się na rozprawie w sądzie i to być może nie tylko na jednej. I niektórzy z nich w takiej sytuacji zamiast kierowania sprawy do sądu, udzielają jedynie pouczenia.