Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Chciałbym dołączyć do WOT. Mam uop do końca grudnia br. Pracuję pn-pt. Pierwsze szkolenie podobno 16 dni. Czy pracodawca ma prawo mnie zwolnić w trakcie szkolenia lub zaraz po jego odbyciu?

Odpowiedź: Najprawdopodobniej pracodawca nie będzie mógł Pana zwolnić ani w trakcie szkolenia WOT (“szesnastki”), ani bezpośrednio po nim – będzie Pan objęty szczególną ochroną przed wypowiedzeniem z tego powodu, z pewnymi wyjątkami. Kluczowe jest jednak, na jaki okres ma Pan zawartą umowę o pracę (czas określony / nieokreślony i długość umowy).

Pracownik – żołnierz WOT korzysta ze szczególnej ochrony przed rozwiązaniem umowy o pracę z powodu służby wojskowej. Zgodnie z Ustawą z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny, pracodawca generalnie nie może wypowiedzieć umowy o pracę w okresie powołania na szkolenie podstawowe i dalszą służbę, a także przez 12 miesięcy po zakończeniu szkolenia. Ochrona ta obejmuje zarówno krótkie ćwiczenia, jak i dłuższe szkolenia (np. 16‑dniowe szkolenie podstawowe – “szesnastka”). Przykładowo, jeśli poinformuje Pan pracodawcę o terminie rozpoczęcia szkolenia i zostanie Pan powołany, to od tego momentu oraz w czasie szkolenia pracodawca zasadniczo nie może wypowiedzieć Panu umowy z przyczyn tzw. zwykłych (np. redukcja etatu tylko Pana, niezadowolenie z Pana pracy itp.).

Ochrona nie obowiązuje w kilku typowych sytuacjach:
1. Umowa na okres próbny.
2. Umowa na czas określony nie dłuższy niż 12 miesięcy.
3. Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika (tzw. dyscyplinarka – ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych).
4. Upadłość lub likwidacja pracodawcy, a także zwolnienia grupowe.

Szkolenie podstawowe WOT (“szesnastka”) trwa 16 dni i może prowadzone w trybie ciągłym lub z przerwami – weekendowo. Na czas szkolenia trwającego w dni robocze pracodawca musi udzielić Panu zwolnienia od pracy (urlop bezpłatny z mocy przepisów wojskowych). Za czas tego zwolnienia nie zachowuje Pan wynagrodzenia od pracodawcy, ale przysługują świadczenia z tytułu służby w WOT. Ministerstwo Obrony informuje, że szkolenia WOT planuje się przede wszystkim w czasie wolnym od pracy, aby ograniczyć kolizję z zatrudnieniem, ale dopuszczalny jest także tryb ciągły.

Jak wspomniałem już, ochrona przed rozwiązaniem umowy rozciąga się zasadniczo także na okres po zakończeniu szkolenia – w materiałach dla pracodawców wskazuje się okres 12 miesięcy od zakończenia szkolenia, w którym rozwiązanie umowy wymaga zgody pracownika, z wyłączeniami opisanymi wyżej. Jeśli więc więc ma Pan standardową umowę na czas nieokreślony (albo określony dłuższy niż próg wyłączenia z ochrony) i nie ma podstaw do dyscyplinarki czy zwolnień grupowych, pracodawca nie może jej Panu wypowiedzieć tuż po szkoleniu WOT. Jeżeli mimo tego próbowałby Pana zwolnić, należy odebrać wypowiedzenie i jak najszybciej zasięgnąć porady prawnika lub złożyć odwołanie do sądu pracy, powołując się na przepisy o ochronie pracownika powołanego do służby wojskowej (Ustawa o obronie Ojczyzny oraz Kodeks pracy).