Obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny przez współmałżonka
Pytanie: Mąż nie daje mi żadnych pieniędzy na utrzymanie domu kupuje wszystko sam, są takie sytuacje np że muszę go prosić o pastę do zębów zęby kupił o cokolwiek i wtedy jest kłótnia, obecnie jestem zarejestrowana w PUP nie pracuje czy należą mi się jakieś pieniądze będąc w związku małżeńskim, proszę o pomoc co robić.
Odpowiedź: Masz prawo oczekiwać, żeby mąż łożył na utrzymanie domu i Twoje podstawowe potrzeby; prawo wprost nakłada na małżonków obowiązek zaspokajania potrzeb rodziny, nawet jeśli jedno z nich aktualnie nie pracuje. Niezależnie od tego możesz też mieć własne świadczenia z urzędu pracy, jeśli spełniasz warunki do zasiłku (to nie zależy od samego faktu małżeństwa, tylko od Twojej historii zatrudnienia i składek).
Art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mówi, że oboje małżonkowie są obowiązani według swych sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny (czynsz, rachunki, jedzenie, chemia domowa, także Twoje podstawowe potrzeby). Ten obowiązek można egzekwować w sądzie; składa się pozew o zobowiązanie małżonka do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny (to coś innego niż alimenty po rozwodzie). Mąż nie może “karać” Cię brakiem środków na rzeczy elementarne (np. pasta do zębów, środki higieny), skoro utrzymujecie z jego dochodów i prowadzicie wspólne gospodarstwo domowe.
Proszę gromadzić dowody tej sytuacji, czyli wiadomości, nagrania rozmów (w których sama uczestniczysz), paragony pokazujące, że wszystkiego musisz się dopraszać, ewentualnych świadków. Rozważ wystosowanie oficjalnego wezwania do męża z powołaniem na art. 27 KRO i żądaniem stałego łożenia na potrzeby rodziny (np. stała kwota miesięcznie na Twoje konto lub wspólne konto domowe). Jeżeli sytuacja jest bardzo konfliktowa, zasadne jest wniesienie pozwu do sądu o zasądzanie określonej kwoty miesięcznie tytułem przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny; sąd bierze pod uwagę jego zarobki i Twoją sytuację (bezrobocie).
Bycie w małżeństwie nie odbiera prawa do zasiłku dla bezrobotnych, ale niezbędne to tego jest, abyś w ostatnich 18 miesiącach miała co najmniej 365 dni pracy (ubezpieczeniem) z wynagrodzeniem na poziomie płacy minimalnej (lub wyższej oczywiście) oraz prawidłowe zgłoszenie do PUP w terminie. Jeżeli nie spełniasz warunków do zasiłku, nadal możesz w PUP korzystać z ofert pracy, szkoleń, staży; zasiłek to osobna kwestia. Jeżeli macie dziecko, dochodzi temat alimentów na dziecko oraz ewentualnego zabezpieczenia na czas trwania sprawy rozwodowej lub o alimenty (sąd może doraźnie ustalić kwoty na czas procesu). Możesz sprawdzić, czy jesteś uprawniona do świadczeń rodzinnych, dodatków mieszkaniowych. W Twojej sytuacji bardzo sensowna będzie bezpłatna konsultacja w miejskim/powiatowym punkcie nieodpłatnej pomocy prawnej, poradni przy sądzie lub ośrodku pomocy społecznej (OPS/MOPS) – tam często pomagają przygotować wniosek do sądu z art. 27 KRO.