Obowiązek zapłaty OC pojazdu spadkodawcy przed nabyciem spadku
Pytanie: Dostałam spadek w formie testamentu. Jeszcze nie zgłoszony w sądzie o nabycie spadku. Zmarla osoba posiadała samochod, nie wiem do kiedy jest ubezpieczony, jeżeli skonczy się OC ,a sprawy spadkowe nie będą załatwione czy ponoszę koszty za opóźnienia w płaceniu OC. Jeszcze nie bylo otwarcia spadku, ani sprawa nie złożona w sądzie.
Odpowiedź: Samochód po zmarłym wchodzi do masy spadkowej; do czasu działu spadku wszyscy spadkobiercy ponoszą solidarną odpowiedzialność za długi spadkowe (w tym składki OC). Oznacza to, że już potencjalni spadkobiercy (np. wskazani w testamencie) powinni dbać, aby polisa OC nie wygasła – niezależnie od tego, że nie ma jeszcze orzeczenia sądu o nabyciu spadku. Jeżeli jeden spadkobierca zapłaci składkę, może następnie żądać zwrotu odpowiedniej części od pozostałych, co wynika z art. 1034 k.c.
Za brak ważnego OC grozi kara z Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego; nakładana jest na obecnego/potencjalnych posiadaczy pojazdu, czyli w tej sytuacji na spadkobierców. Kara, którą UFG nałożyłby już po śmierci właściciela (bo np. polisa wygasła i nie została wznowiona) obciąża spadkobierców solidarnie – do czasu działu spadku. Proszę zatem ustalić, gdzie pojazd ten jest ubezpieczony i do kiedy została zawarta umowa ubezpieczenia jego OC. Najłatwiej to sprawdzić po numerze rejestracyjnym lub VIN w bazie UFG (dostępna wyszukiwarka online). Następnie skontaktować się z ubezpieczycielem, zgłosić śmierć właściciela i swój status (spadkobierczyni z testamentu), upewnić się, czy składka jest opłacona w całości, ewentualnie dopłacić ratę lub zawrzeć nową umowę, zanim dojdzie do przerwy w OC. Jeżeli auto stoi nieużywane, mimo tego musi mieć ważne OC. I przepisy nie przewidują zwolnienia z tego obowiązku tylko dlatego, że postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze przeprowadzone.
Jeżeli okazałoby się, że polisa OC wygasła jeszcze za życia spadkodawcy i UFG nałożył nań za to karę, to taki dług nie wchodzi do masy spadkowej. Kara z UFG za brak OC jest bowiem publicznoprawną opłatą sankcyjną (administracyjną), a nie zwykłym długiem cywilnym. Art. 922 § 2 k.c. stanowi, że do spadku nie wchodzą prawa i obowiązki ściśle związane z osobą zmarłego oraz obowiązki o charakterze publicznoprawnym (m.in. kary pieniężne, grzywny, opłaty sankcyjne) – takie długi nie są dziedziczone. Doktryna zalicza do tej kategorii również karę z UFG za brak OC.