Obowiązek odśnieżania chodnika przy posesji
Pytanie: Czy właściciel posesji ma obowiązek odśnieżania przyległego chodnika i co grozi za nieodśnieżanie?
Odpowiedź: W większości typowych sytuacji właściciel nieruchomości ma obowiązek odśnieżać chodnik bezpośrednio przylegający do jego działki, a za zaniechanie grozi mandat, a nawet odpowiedzialność cywilna za wypadek pieszego.
Obowiązek ten wynika z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach: właściciel nieruchomości musi uprzątnąć śnieg, lód, błoto i inne zanieczyszczenia z chodnika położonego bezpośrednio przy granicy jego nieruchomości. Za właściciela uważa się także współwłaściciela, użytkownika wieczystego, zarządcę czy inny podmiot faktycznie władający nieruchomością. Jeżeli jednak między ogrodzeniem/działką a chodnikiem znajduje się pas zieleni lub inny teren (chodnik nie przylega bezpośrednio do granicy nieruchomości), odśnieżanie co do zasady należy do gminy lub zarządcy drogi. Bez znaczenia ma tu szerokość takiego pasa zieleni, nawet kilkucentymetrowy pas zieleni niebędący w granicach parceli właściciela posesji zwalnia go z obowiązku odśnieżania. Jednakże należy upewnić się w takim przypadku, że taki pas zieleni nie należy do działki właściciela mimo tego, że znajduje się poza ogrodzeniem jej. Za chodniki nieprzylegające do prywatnych posesji (np. przy drogach poza zabudową, przy niektórych parkingach) odpowiada z reguły zarządca drogi publicznej.
Za niewykonanie obowiązku utrzymania czystości (w tym oczywiście też odśnieżania chodnika) grozi wykroczenie z art. 117 Kodeksu wykroczeń: nagana albo grzywna do 1500 zł. Straż miejska lub policja mogą nałożyć mandat (zwykle od około 100 zł, w praktyce do 500 zł), a przy odmowie kierować sprawę do sądu, który może wymierzyć wyższą grzywnę do ustawowego maksimum. Jeżeli ktoś poślizgnie się na nieodśnieżonym lub oblodzonym chodniku, odpowiedzialność odszkodowawcza spoczywa na tym podmiocie, który miał obowiązek utrzymania chodnika w należytym stanie (właściciel posesji, gmina, zarządca drogi, zarządca obiektu). Poszkodowany może żądać m.in. odszkodowania za leczenie, utracone zarobki, zadośćuczynienia za krzywdę, a kwoty roszczeń sięgają często kilkudziesięciu tysięcy złotych, zależnie od skutków urazu. Należy zatem regularnie usuwać śnieg i lód oraz posypywać chodnik piaskiem/innym środkiem antypoślizgowym, aby ograniczyć ryzyko wypadku i odpowiedzialności. Warto posiadać też ubezpieczenie OC w życiu prywatnym lub OC nieruchomości, które może pokryć roszczenia poszkodowanych w razie wypadku na chodniku, za który odpowiada właściciel.