Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mój syn za miesiąc skończy 16 lat, tydzień temu zatrzymała go policja jadącego skuterem po wiejskiej pobocznej drodze. Pod moją nieobecność dziadek pozwolił mu swoim skuterem pojechać do kolegi. Skuter oczywiście w pełni sprawny zarejestrowany i ubezpieczony, syn nie popełnił też żadnego wykroczenia drogowego. Skuter pojemności 50 cm3. Po dwóch dniach byłam z synem na komendzie na przesłuchaniu. Policja skierowała wniosek o ukaranie do Sądu rodzinnego. Policjant powiedział, że dostanie zakaz zrobienia prawa jazdy do 21 roku życia, prace społeczne i nadzór kuratora. Miał ktoś może podobną sytuację? A może ktoś podpowie co można zrobić? Może jakiś wniosek do sądu złożyć? Była to jednorazowa sytuacja, nigdy wcześniej nie wchodził w konflikt prawem, ma bardzo dobrą opinię w szkole dobrze się uczy. Jeżeli chodzi o sądy to jestem zielona, ja nawet nigdy mandatu żadnego nie dostałam. Przepraszam, że post anonimowy ale po prostu jest mi tak wstyd za syna i nie wiem czy ktoś znajomych nie jest tu na grupie a ja jestem przedszkolanką. Doradźcie coś co można w tej sprawie zrobić.

Odpowiedź: Skuter 50 cm³ to motorower, do którego prowadzenia potrzebne jest co najmniej prawo jazdy kat. AM. Skoro syn ma prawie 16 lat, ale nie ma jeszcze żadnych uprawnień, policja przyjęła wykroczenie w postaci prowadzenia pojazdu bez uprawnień – u dorosłych jest to art. 94 §1 k.w., za które obecnie obligatoryjnie kieruje się wniosek do sądu, a sąd dla dorosłych musi orzec zakaz prowadzenia pojazdów (6–36 miesięcy) plus grzywna. Jednakże skoro syn jest nieletni, sprawę rozpatruje sąd rodzinny (sprawa o demoralizację / czyn karalny), a nie sąd wykroczeniowy dla dorosłych i to bardzo ważna różnica, bo przepisy o karach dla dorosłych stosuje się tu odpowiednio, ale z dużym ograniczeniem przez Ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich.

Sąd rodzinny ma przede wszystkim zapobiegać demoralizacji i wspierać wychowanie. Znaczenie mają: dotychczasowa niekaralność, brak wcześniejszych konfliktów z prawem, bardzo dobra opinia ze szkoły i wyniki w nauce, jednorazowy charakter zdarzenia, okoliczność, że to dziadek pozwolił mu jechać swoim skuterem. W takich warunkach sąd ma do dyspozycji bardzo szeroką paletę środków wychowawczych, m.in.: upomnienie, zobowiązanie do określonego zachowania (np. zakaz jazdy jakimikolwiek pojazdami bez uprawnień), nadzór kuratora, prace na cele społeczne, a w skrajniejszych przypadkach zakaz prowadzenia pojazdów. Nie istnieje przepis, który bezwzględnie wymusza nałożenie zakazu do 21 roku życia – to kwestia uznania sądu co do długości i zakresu zakazu.

Zgromadź na okoliczność rozprawy dobre opinie o synu, jak zaświadczenie / opinia wychowawcy i pedagoga ze szkoły (dobre zachowanie, brak problemów, chęć do nauki), ewentualnie opinia z zajęć dodatkowych, duszpasterstwa, klubu sportowego – cokolwiek, co pokazuje, że to odpowiedzialny chłopak, a zdarzenie było incydentem. Warto, aby syn przyznał się, przyjął odpowiedzialność i wyraził szczerą skruchę, podkreślił, że nie zdawał sobie w pełni sprawy z konsekwencji prawnych, zadeklarował, że do czasu zdobycia uprawnień nie będzie prowadził żadnego pojazdu. Ty możesz napisać, że to jednorazowe, że generalnie jest grzeczny, pilny, powiedzieć, że zdarzenie było dla Was obojga nauczką, wyraźnie zadeklarować, że dopilnujesz, by sytuacja się nie powtórzyła.

Dla dorosłych sąd musi orzec zakaz prowadzenia pojazdów 6–36 miesięcy i często wybiera właśnie okres kilku lat. W sprawach nieletnich natomiast, sąd może orzec zakaz prowadzenia pojazdów (np. wszelkich albo określonej kategorii) na pewien czas i ten zakaz powoduje, że w okresie jego trwania syn nie może po prostu podejść do egzaminu na dane prawo jazdy. Orzeczenie zakazu do 21 roku życia jest teoretycznie możliwy (np. zakaz na 5 lat itd.), ale przy jednorazowym zdarzeniu, dobrej opinii i braku szkody i niespowodowaniu wypadku, sądy rodzinne często ograniczają się do środków wychowawczych (upomnienie, ewentualnie krótki nadzór kuratora lub zobowiązanie do określonego zachowania), bez tak drastycznego odcięcia od możliwości uzyskania prawa jazdy w przyszłości.