Naruszenie tajemnicy korespondencji prywatnej
Pytanie: Jeżeli dam osobie trzeciej do przeczytania prywatny list skierowany do mnie, to czy naruszę przez to tajemnicę korespondencji na szkodę nadawcy listu?
Odpowiedź: Tajemnica komunikowania się (w tym korespondencji) jest chroniona konstytucyjnie w art. 49 Konstytucji RP jako prawo do nieujawniania treści przekazu i samego faktu komunikowania się. W prawie cywilnym tajemnica korespondencji jest kwalifikowana jako dobro osobiste, obok m.in. czci, wizerunku, prywatności. W doktrynie przyjmuje się, że adresat ma prawo list przeczytać i przechowywać, ale zasadniczo nie ma prawa do ujawniania korespondencji, chyba że wynika to z wyraźnej zgody lub z okoliczności (np. list wyraźnie przeznaczony do szerszego kręgu odbiorców). Z kolei przestępstwo z art. 267 § 1 k.k. dotyczy osoby, która bez uprawnienia uzyskuje dostęp do informacji dla niej nieprzeznaczonej, np. otwierając cudzy list. Jednakże w pytaniu adresat nie uzyskuje bezprawnie dostępu, więc ten przepis nie obejmuje pokazania swojego listu osobie trzeciej.
Skoro tajemnica korespondencji jest dobrem osobistym, nadawca może dochodzić ochrony z art. 23–24 k.c., jeżeli ujawnienie listu narusza jego prywatność lub inne dobra (np. dobre imię). Może to oznaczać żądanie: zaniechania dalszego ujawniania, usunięcia skutków (np. przeprosin), zadośćuczynienia pieniężnego czy odszkodowania, jeśli wykaże szkodę i związek przyczynowy. Istotne w takim przypadku będą: treść listu (jak bardzo prywatna/intymna), krąg osób, którym go Pan/Pani pokazał(a), cel ujawnienia (np. obrona swoich praw a plotkowanie) oraz to, czy nadawca pisząc go i kierując do adresata, mógł się liczyć z takim wykorzystaniem listu. Za mniej naruszające uznaje się np. okazanie fragmentu listu prawnikowi lub sądowi w celu ochrony swoich praw, a za bardziej ryzykowne – pokazywanie całej treści znajomym, rodzinie czy zwłaszcza publikacja w internecie bez zgody nadawcy.