Najemca podkrada żywność współlokatorom
Pytanie: Jakie mam możliwości w stosunku do najemcy, który kradnie innym najemcom jedzenie i środki czystości? Czy nagranie z ukrytej kamery jak wyciąga nie swoje rzeczy jest wystarczającą podstawą do zażądania by się wyprowadził? Umowa ustna.
Odpowiedź: Możesz dążyć do zakończenia tego najmu oraz zgłoszenia sprawy na policję, ale sama informacja, że masz nagranie z ukrytej kamery, nie daje Ci prawa do natychmiastowego, siłowego wyrzucenia lokatora z dnia na dzień. Nagranie (nawet z wątpliwie legalnej kamery) może jednak pełnić rolę dowodu w sporze cywilnym lub karnym, obok zeznań innych najemców.
Zaboru cudzych rzeczy (w tym jedzenia) dokonuje się wypełniając co do zasady znamiona kradzieży z art. 278 k.k. i zależnie od wartości może to być przestępstwo lub wykroczenie. Poszkodowani współnajemcy powinni jak najszybciej złożyć zawiadomienie o popełnieniu czynu zabronionego na policji, opisując sytuację, częstotliwość i szacunkową wartość strat. Uciążliwe zachowanie najemcy wobec innych (kradzieże, zakłócanie porządku, konflikty) może być kwalifikowane jako rażące wykraczanie przeciwko porządkowi domowemu, co stanowi podstawę do wypowiedzenia umowy najmu przez właściciela. Zwykle wymaga to jednak uprzedniego pisemnego upomnienia najemcy (wezwanie do zaprzestania naruszeń pod rygorem wypowiedzenia) oraz zachowania terminów wypowiedzenia wynikających z ustawy i ustaleń stron, nawet gdy umowa jest ustna. Ustna umowa najmu lokalu mieszkalnego jest ważna; stosuje się do niej zwykłe przepisy o najmie, w tym zasady wypowiedzenia (art. 673 i następne k.c., ustawa o ochronie praw lokatorów).
W takich przypadkach zaleca się sporządzenie pisemnego wezwania do zaniechania naruszeń (opis zachowań, informacja, że w razie ich kontynuowania umowa zostanie wypowiedziana), następnie pisemne wypowiedzenie najmu z powołaniem na rażące naruszanie porządku domowego i obowiązków najemcy, z zachowaniem odpowiedniego terminu (np. miesiąc naprzód na koniec miesiąca, zależnie od kwalifikacji i treści Waszych ustaleń).
Legalność ukrytej kamery w przestrzeni, z której najemca korzysta jak z domu, jest bardzo problematyczna, bo może naruszać jego prawo do prywatności i przepisy o ochronie danych. Co do zasady sądy dopuszczają różne środki dowodowe, ale nagranie uzyskane z naruszeniem prawa może zostać zakwestionowane; dlatego kluczowe są też inne dowody: zeznania współlokatorów, ewentualne przyznanie, korespondencja, notatki z interwencji policji. Zbierz zatem od poszkodowanych współnajemców dokładne opisy zdarzeń, daty, szacunkowe wartości skradzionych rzeczy, zgodę na użycie ich danych (i zapisu z monitoringu) i gotowość do składania zeznań. Następnie przygotuj pismo – wezwanie do zaprzestania naruszeń (z podpisem i datą, najlepiej doręczone za potwierdzeniem), a po kolejnych incydentach – wypowiedzenie umowy z przyczyn leżących po stronie najemcy. Ewentualnie zachęć poszkodowanych do formalnego zgłoszenia kradzieży na policję; możesz dołączyć do zawiadomienia informację, że rozważasz wypowiedzenie najmu z uwagi na te zachowania.