Montaż rusztowań przez pracowników bez uprawnień
Pytanie: Pracuje w firmie budowlanej która w większości zajmuje się ociepleniem domów. Ostatnio dostałem zadanie że mam ustawić rusztowanie na wysokość około 7m. Pracuje tam 7 lat i wiem co i jak, ale miałem do pomocy dwóch ludzi którym musiałem wszystko tłumaczyć co i jak, jak ustawić itd. Problem w tym że ani ja ani oni nie mają żadnych uprawnień do stawiania rusztowań. Kiedy powiedziałem że nie będę tego rusztowania ustawiać bez osoby z uprawnieniami bo sam ich nie posiadam to usłyszałem “masz robić to co ci mówię i nie lubię filozofowania” czy mogę odmówić podjęcia takiego zadania? Bo nie chce brać odpowiedzialności jeżeli coś by się stało. Wiem jak to wszystko zdobić, ale nie mam uprawnień.
Odpowiedź: Możesz odmówić wykonania takiego polecenia, powołując się na BHP i art. 210 Kodeksu pracy, ponieważ montaż rusztowań wymaga formalnych uprawnień i przeszkolenia, których nie macie. Najważniejsze akty prawne, na które możesz się powołać:
1. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie BHP podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401), w którym § 109 dotyczy uprawnień do montażu i demontażu rusztowań.
2. Art. 2373 Kodeksu pracy – obowiązek przeszkolenia i dopuszczania do pracy tylko pracowników posiadających wymagane kwalifikacje.
3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26.09.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów BHP – dział IV, rozdział 6 “Prace szczególnie niebezpieczne” (praca na rusztowaniach jest ujęta w tej kategorii).
4. Dodatkowo: rozporządzenie w sprawie eksploatacji maszyn i innych urządzeń technicznych do robót budowlanych (Dz.U. 2001 nr 118 poz. 1263) – uzupełniająco przywoływane w kontekście zawodu montera rusztowań.
Osoby montujące/demontujące rusztowania powinny posiadać ukończony specjalistyczny kurs montera rusztowań (część teoretyczna i praktyczna), zdany egzamin potwierdzający kwalifikacje i wydany certyfikat / zaświadczenie, aktualne badania lekarskie dopuszczające do pracy na wysokości, ważne szkolenie BHP (wstępne oraz okresowe dla prac szczególnie niebezpiecznych). Dopuszczenie do montażu rusztowań osób bez uprawnień, jak już wspomniałem, jest traktowane jako naruszenie przepisów BHP i może skutkować mandatami oraz odpowiedzialnością także po stronie pracownika. Art. 210 § 1 Kodeksu pracy uprawnia pracownika do powstrzymania się od pracy, gdy warunki nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika lub innych osób. W takiej sytuacji masz prawo odmówić ustawiania rusztowania, zawiadamiając o tym przełożonego, najlepiej drogą elektroniczną, aby mieć potwierdzenie. Skorzystanie z art. 210 w uzasadnionej sytuacji nie stanowi naruszenia obowiązku świadczenia pracy ani podstawy do nałożenia kar, o ile rzeczywiście istnieje zagrożenie i naruszenie przepisów BHP.
W razie wypadku przy montażu/eksploatacji rusztowania bez uprawnień odpowiedzialność może dotyczyć zarówno pracodawcy który do tego dopuścił (zażądał od pracownika), jak i osoby montującej, łącznie z odpowiedzialnością karną za narażenie życia lub zdrowia.