Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mam umówioną z dzieckiem wizytę do specjalisty (np. neurolog, otolaryngolog) i lekarz po wizycie odmawia mi wystawienia L4 na dziecko. Na wizycie otrzymujemy skierowania na dalsze badania lub rehabilitację itp. Dziecko co do zasady nie ma infekcji na takiej wizycie – nie ma gila kaszlu itp. (czego z resztą oczekuje lekarz żeby np zbadać dziecko). Już kilkukrotnie odmówiono nam wystawienia L4 na dziecko, bo przecież jest “zdrowe” nie ma infekcji, ale przecież jestem na wizycie u specjalisty z innego powodu i kontynuujemy dalszą diagnostykę i badania. Pani neurolog odmówiła zwolnienia bo nie ma takiej jednostki chorobowej, która trwa 1 dzień! Wizyta w środku dnia, czas na dojazd, powrót itp. A ja kolejny raz zostaję bez usprawiedliwienia w pracy… A przecież nie będę na każdą wizytę u specjalisty brać urlopu wypoczynkowego, bo jak nazwa wskazuje powinien on być wykorzystany na wypoczynek. Nie otrzymałam żadnej informacji ani z ZUS ani z NFZ o podstawie do odmowy takiego zasiłku (l4 na dziecko), zasłaniają się tym że to lekarz ocenia stan zdrowia dziecka i jak zdrowe to L4 nie musi dawać, a dziecko leczone specjalistycznie a nie tylko u pediatry. Dość już mam tego systemu i problemów które stwarza pracującym rodzicom. Jak podejść do tej sytuacji?

Odpowiedź: Zasiłek opiekuńczy przysługuje ubezpieczonemu rodzicowi w razie konieczności osobistego sprawowania opieki nad chorym dzieckiem do 14 lat (oraz w innych, ściśle określonych sytuacjach – nad zdrowym dzieckiem do 8 lat). Podstawą wypłaty zasiłku opiekuńczego jest e‑ZLA (zwolnienie) na dziecko oraz wniosek Z‑15A do pracodawcy/ZUS. Opieka nad zdrowym dzieckiem może być objęta zasiłkiem tylko w kilku sytuacjach: m.in. nieprzewidziane zamknięcie żłobka/przedszkola/szkoły, decyzja sanepidu o izolacji, poród/choroba małżonka stale opiekującego się dzieckiem itd. Wizyta u specjalisty w trakcie planowej diagnostyki nie mieści się w katalogu opieki nad zdrowym dzieckiem uprawniającej do zasiłku, więc jeśli lekarz uzna, że dziecko nie spełnia kryteriów chorego, to brak podstaw do e‑ZLA.

Lekarz może wystawić zwolnienie tylko wtedy, gdy stwierdza niezdolność do pracy z powodu choroby (pacjenta albo konieczności opieki nad chorym dzieckiem). Jeśli w badaniu dziecka nie stwierdza się choroby, a odbywa się jedynie wizyta kontrolna/diagnostyczna (np. neurolog, laryngolog, rehabilitacja), wówczas lekarz jest narażony na zakwestionowanie zwolnienia przez ZUS i dlatego odmawia. Argument – sformułowanie “nie ma jednostki chorobowej, która trwa 1 dzień” jest uproszczeniem, a w praktyce chodzi o to, że lekarz musi mieć rozpoznanie choroby uzasadniające choćby jednodniową konieczność opieki, gdyż w przeciwnym wypadku ZUS może uznać zwolnienie za niezasadne. Konkludując, z punktu widzenia ZUS dziecko w tej sytuacji nie kwalifikuje się do przyznania rodzicowi L4, chociaż z punktu widzenia rodzica absolutnie wymaga obecności opiekuna.

Możesz poprosić lekarza, aby w dokumentacji medycznej wpisał rozpoznanie/stan zdrowia dziecka i konieczność dalszej diagnostyki, a także to, że wizyta wymagała obecności opiekuna (dziecko małoletnie). Możesz przy tym zadać lekarzowi delikatnie sugerujące pytanie, np. “Czy w Pana ocenie stan zdrowia dziecka uzasadnia wystawienie opieki na 1 dzień, czy uważa Pani dziecko za zdrowe i wpisze to w dokumentacji?” Możesz też skonsultować się pod tym kątem z innym lekarzem (np. pediatrą), przedstawiając przebieg chorób dziecka i zalecenia specjalisty – inny lekarz ma prawo wystawić e‑ZLA, jeśli uzna, że stan dziecka jednak spełnia kryteria choroby wymagającej opieki. W razie uporczywych odmów mimo obiektywnych problemów zdrowotnych dziecka możesz złożyć skargę do Rzecznika Praw Pacjenta argumentując, że dziecięcy pacjent jest faktycznie leczony specjalistycznie, a system praktycznie uniemożliwia rodzicom realizację zaleconych świadczeń.

Wiedz też, że przysługuje Ci 2 dni zwolnienia z pracy na dziecko do 14 lat na podstawie art. 188 Kodeksu pracy. Jest to tzw. opieka na dziecko, płatne 100%, przyznaje to pracodawca, nie wymaga L4. Weź też pod uwagę zgłoszenie wniosku o elastyczną organizację pracy, ruchomy czas pracy, pracę zdalną lub wyjścia prywatne do odpracowania – jeśli rodzaj pracy i relacje z pracodawcą na to pozwalają. Poza tym, w wielu firmach praktykuje się tzw. wyjścia prywatne z możliwością odpracowania godzin w innym terminie; warto mieć to ustalone na piśmie (regulamin, mail).