Kupno wadliwej części a zwrot kosztów jej montażu
Pytanie: Zakupiona część do samochodu jako nowa okazała się niesprawna (wada wyszła w czasie użytkowania pojazdu). Zgłaszam reklamację na tą część (zamawiałem z allegro). Serwis oprócz zwrotu środków za uszkodzony produkt jest zobowiązany zwrócić koszty pracy mechanika? Będę musiał pokryć koszty za demontaż uszkodzonej części, montaż nowej, kolejną zbieżność – po przedstawieniu faktury jako załącznik serwis części musi zwrócić mi te koszty? Jak to wygląda prawnie jeżeli serwis nie zgodzi się na zwrot kosztów związanych z montażem uszkodzonej części?
Odpowiedź: Co do zasady jako konsument masz prawo żądać od sprzedawcy nie tylko zwrotu pieniędzy za wadliwą część, ale też pokrycia koniecznych kosztów demontażu i ponownego montażu, a także innych niezbędnych kosztów przywrócenia auta do stanu sprzed wady (np. ponownej zbieżności), z pewnymi ograniczeniami.
Dla zakupów konsumenckich (osoba prywatna, nie firma) obowiązują przepisy o niezgodności towaru z umową w ustawie o prawach konsumenta, implementujące dyrektywę 2019/771. Przedsiębiorca (w tej sprawie: sprzedawca z Allegro) ponosi koszty naprawy lub wymiany, w tym w szczególności koszty robocizny, materiałów, przewozu, demontażu i ponownego montażu towaru, jeśli był zamontowany przed ujawnieniem wady. UOKiK wskazuje, że konsument nie ponosi żadnych kosztów związanych z reklamacją towaru niezgodnego z umową.
Jeżeli część była poprawnie zamontowana, wada ujawniła się dopiero w trakcie użytkowania i reklamujesz ją jako konsument, sprzedawca powinien na własny koszt doprowadzić towar do zgodności z umową, także przez demontaż i ponowny montaż (samodzielnie lub zwracając koszty tych prac po przedstawieniu faktury). W nowszych opracowaniach i orzecznictwie przyjmuje się, że jeżeli konsument sam zleci te czynności (np. mechanikowi), może domagać się zwrotu niezbędnych kosztów od sprzedawcy – obejmuje to typowo robociznę przy demontażu/montażu. Sprzedawca może powołać się na nadmierność kosztów w relacji do ceny części, ale wtedy powinien zaproponować inne rozsądne rozwiązanie (np. samodzielne zorganizowanie wymiany) – nie może po prostu przerzucić całości kosztów na Ciebie.
W katalogu kosztów wskazuje się nie tylko sam demontaż i montaż, ale generalnie koszty konieczne do wymiany lub naprawy wadliwego towaru, w tym robocizny i materiałów. Koszt ponownej zbieżności po wymianie wadliwej części, jeśli jest typowo konieczny przy takiej naprawie (np. wymiana elementu zawieszenia), można traktować jako koszt związany z przywróceniem pojazdu do stanu sprzed wady i dochodzić jego zwrotu w ramach odpowiedzialności sprzedawcy. Jeżeli jednak koszty dodatkowe są skrajnie wysokie względem ceny części, sprzedawca może argumentować, że są nadmierne i próbować ograniczyć swoją odpowiedzialność. Jeżeli wada była oczywista już przed montażem (np. część ewidentnie inna, mechanicznie uszkodzona gołym okiem), sądy i doktryna dopuszczają ograniczenie odpowiedzialności sprzedawcy za koszty demontażu/montażu – uznaje się, że konsument nie powinien był montować oczywiście wadliwej rzeczy.
Przy zakupach na firmę (przedsiębiorca) zakres ochrony jest węższy – sprzedawca może w ogóle odmówić demontażu i ponownego montażu, a odpowiedzialność za koszty jest istotnie ograniczona.