Koszt zapytania do CEPiK w wezwaniu do zapłaty za parking
Pytanie: Czy firma parkingowa ma prawo doliczyć w wezwaniu do zapłaty do kierowcy koszt opłaty za uzyskanie z CEPiK jego danych? Chodzi oczywiście o wezwanie z tytułu nieuiszczonej opłaty parkingowej.
Odpowiedź: Uzyskanie danych z CEPiK to wydatek ponoszony przez zarządcę parkingu w celu dochodzenia jego roszczeń i mieści się w jego własnym ryzyku prowadzenia działalności (koszt windykacji polubownej). Zasadniczo więc, prywatna firma parkingowa nie ma podstaw, aby w relacji z kierowcą‑konsumentem doliczać w wezwaniu do zapłaty koszt uzyskania danych z CEPiK jako osobną pozycję należności. W relacji z konsumentem przerzucanie kosztów windykacji polubownej (w tym opłat za ustalenie danych dłużnika, koszty listów itp.) jest zasadniczo traktowane jako klauzule abuzywne i kwestionowane przez sądy oraz organy ochrony konsumentów. W sprawach dotyczących prywatnych parkingów sądy zwracały uwagę, że zapisy regulaminów obciążające korzystającego dodatkowymi kosztami pozyskania danych z CEPiK oraz windykacji budzą poważne wątpliwości, a samo istnienie takiego zapisu nie przesądza o dopuszczalności dochodzenia tych kosztów od konsumenta. UOKiK w decyzjach dotyczących praktyk parkingowych również wskazywał, że obciążanie konsumenta ryczałtowymi kosztami windykacji (w tym kosztami uzyskania danych z CEPiK) może stanowić niedozwoloną praktykę rynkową.
Co innego, jeżeli regulamin parkingu przewiduje wprost obciążenie użytkownika kosztami uzyskania danych z CEPiK i operator/zarządca zwykle powołuje się na to jako element umowy, ale takie postanowienie można w sądzie podważać jako sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco naruszające interes konsumenta. Inaczej sprawa ma się w relacjach B2B, czyli między przedsiębiorcami) – tam przepisy o rekompensacie za koszty odzyskiwania należności pozwalają szerzej przerzucać koszty dochodzenia roszczeń, ale nie dotyczy to typowej sytuacji kierowcy‑konsumenta na parkingu przy sklepie.
W odpowiedzi na wezwanie do zapłaty zawierające również zadanie zwrotu kosztu zapytania do CEPiK można zakwestionować zasadność doliczenia kosztu CEPiK wskazując, że jest to koszt dochodzenia roszczenia, który w relacji z konsumentem nie może być przenoszony w drodze prostego zastrzeżenia regulaminowego. W przypadku sprawy sądowej o zapłatę również oczywiście wskazać to, o czym wyżej napisałem, czyli że brak jest wyraźnej podstawy ustawowej do obciążania konsumenta tym kosztem i ewentualne postanowienie regulaminu dopuszczające taka możliwość ma charakter klauzuli abuzywnej i nie wiąże konsumenta.