Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jestem upoważniony do konta bankowego mojej mamy, często też na jej prośbę dokonuję drobnych wypłat z bankomatu i przekazuję te pieniądze mamie na zakupy, ponieważ nie chce korzystać z karty płatniczej przy zakupach. Jeżeli mama umrze, to czy wciąż będę mógł korzystać z jej konta? Zaznaczam, że jestem ustawowo jedyną osobą do otrzymania spadku po mamie po jej śmierci.

Odpowiedź: Po śmierci mamy jako pełnomocnik nie będziesz mógł dalej korzystać z jej konta, bowiem zgodnie z art. 101 §2 kodeksu cywilnego, pełnomocnictwo wygasa z chwilą śmierci posiadacza rachunku, nawet jeśli jesteś jedynym spadkobiercą ustawowym. Dostęp do środków uzyskasz dopiero jako spadkobierca, po przeprowadzeniu formalności spadkowych i okazaniu w banku odpowiednich dokumentów. Od momentu śmierci właściciela konta pełnomocnik nie ma prawa wypłacać pieniędzy ani składać żadnych dyspozycji, a podejmowanie środków po śmierci może być traktowane jako działanie bez podstawy prawnej (np. kradzież/oszustwo wobec spadkobierców). Nie powinieneś wykonywać żadnych wypłat z jej konta (w tym z bankomatu), nawet jeżeli karta działa i bank jeszcze formalnie nie wie o zgonie – takie wypłaty są bezprawne, a bank może żądać wyjaśnień, a nawet zawiadomić prokuraturę. Środki na rachunku wchodzą do masy spadkowej i przysługują spadkobiercom (ustawowym lub testamentowym), a nie przechodzą z automatu na pełnomocnika. Aby dostać pieniądze jako jedyny spadkobierca, musisz przedstawić w banku odpis aktu zgonu mamy oraz prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo notarialny akt poświadczenia dziedziczenia.
​
Jeżeli mama jeszcze żyje i jest w pełni świadoma, może rozważyć ustanowienie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci (DWNŚ), czyli wskazania osoby, której bank wypłaci określoną kwotę bez czekania na dział spadku, do ustawowego limitu albo po prostu przepisanie części środków za życia (np. przelew na Twoje konto), jeśli odpowiada to jej woli i nie naruszy to prawa do zachowku innych osób.