Kontrola prawa do przyznanej renty z powodu niezdolności do pracy
Pytanie: Słyszałam że jeśli ktoś otrzymał rentę ze względu na niezdolność do pracy np. na 2 lata to i tak mimo wszystko może utracić ją wcześniej bo ZUS robi kontrole czy aby nie należało by jej skrócić. To się zgadza?
Odpowiedź: Renta okresowa z tytułu niezdolności do pracy przysługuje przez okres wskazany w decyzji ZUS. Po upływie tego okresu można złożyć wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty i wtedy taka osoba ponownie staje przed lekarzem orzecznikiem/komisją. ZUS ma obowiązek powiadomić rencistę nie później niż 3 miesiące przed końcem okresu renty o terminie wstrzymania wypłaty i o warunkach ewentualnego dalszego przyznania renty.
Renta (tak okresowa, jak i stała) może ustać przed pierwotnie wskazaną datą, jeśli przestanie być spełniony którykolwiek z warunków prawa do świadczenia. W praktyce chodzi przede wszystkim o dwie grupy sytuacji:
– medyczne, np. w wyniku nowego postępowania orzeczniczego wyjdzie, że nie jesteś już niezdolna do pracy,
– dochodowe, np. zbiegi z innymi świadczeniami, osiąganie wysokich zarobków powodujących zawieszenie lub zmniejszenie świadczenia (dotyczy to np. pracujących rencistów).
Natomiast to, że ktoś ma przyznaną rentę na 2 lata, nie oznacza, że ZUS rutynowo np. w połowie tego okresu wszczyna kontrolę, aby rentę ewentualnie skrócić. Kontrole czy nowe badanie lekarskie pojawiają się z reguły jedynie przy wniosku o ponowne ustalenie prawa (przed końcem okresu), przy wniosku o zmianę świadczenia (np. o podwyższenie, zmianę na całkowitą niezdolność) oraz w szczególnych sytuacjach, gdy ZUS ma konkretne podstawy, by kwestionować dalszą niezdolność do pracy (np. nowe informacje o stanie zdrowia, orzeczenia innych organów). Teoretycznie więc, renta może być cofnięta przed czasem, ale musi istnieć konkretna podstawa prawna i nowe ustalenia (np. medyczne), natomiast ZUS nie przeprowadza kontroli rutynowych rencisty.