Kiedy można trafić na izbę wytrzeźwień?
Pytanie: W jakiej sytuacji idąc ulicą pod wpływem alkoholu mogę zostać zabrany na izbę wytrzeźwień?
Odpowiedź: Możesz zostać zabrany na izbę wytrzeźwień tylko wtedy, gdy spełnisz ustawowe przesłanki: jesteś w stanie nietrzeźwości w miejscu publicznym i swoim zachowaniem stwarzasz zagrożenie dla siebie lub innych albo dajesz powód do zgorszenia. Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości osoby w stanie nietrzeźwości mogą zostać doprowadzone do izby wytrzeźwień (albo szpitala / innej placówki / jednostki Policji / miejsca zamieszkania), jeżeli swoim zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym albo znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu, albo zagrażają życiu lub zdrowiu innych osób.
Samo bycie po alkoholu i spokojne przechodzenie ulicą nie spełnia tych przesłanek – musi występować realne zagrożenie lub rażąco naganne zachowanie w przestrzeni publicznej. Najczęściej do doprowadzenia dochodzi, gdy osoba leży na chodniku, ławce, jezdni, nie reaguje lub ma problemy z poruszaniem się – grozi jej wychłodzenie, potrącenie itd. (zagrożenie życia lub zdrowia), jest agresywna, wszczyna awantury, atakuje innych, wybija szyby, rzuca przedmiotami (zagrożenie dla innych), wulgarnie się zachowuje, obnaża się, oddaje potrzeby fizjologiczne w miejscu publicznym (powód do zgorszenia). Policja lub straż miejska powinna w pierwszej kolejności rozważyć doprowadzenie do miejsca zamieszkania, jeśli to możliwe i bezpieczne, a dopiero gdy to jest nierealne – do izby wytrzeźwień lub jednostki Policji.
Uprawnienia do doprowadzenia do izby wytrzeźwień mają funkcjonariusze Policji oraz straży miejskiej/gminnej. Osoba doprowadzona może być zatrzymana do czasu wytrzeźwienia, nie dłużej niż 24 godziny. Takiej osobie przysługuje zażalenie do sądu na zasadność, legalność i prawidłowość doprowadzenia i zatrzymania, na podstawie art. 40 ust. 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałanie alkoholizmowi. W praktyce zwykle bada się stan trzeźwości – jeżeli masz niewielkie stężenie alkoholu, idziesz prosto, nie zachowujesz się nagannie ani nie zagrażasz nikomu, wówczas nie ma podstaw do doprowadzenia. Stan nietrzeźwości oznacza już wyraźne zaburzenia zachowania oraz określone stężenie alkoholu we krwi lub wydychanym powietrzu; samo to jednak wciąż nie wystarczy bez jednej z opisanych wyżej przesłanek (zagrożenie, zgorszenie).