Kara dla nietrzeźwego rowerzysty – sprawcy wypadku
Pytanie: Pijany rowerzysta spowodował wypadek – potracil 2 osoby na przejściu, jedna z nich odniosła poważne obrażenia. Będzie odpowiadać z art.177 kk par.2. Z tego co czytałem grozi mu nawet do 12 lat pozbawienia wolności bo jechał w stanie nietrzeźwości. Czy tutaj są jakiekolwiek szanse na zawiasy? Osoba wcześniej niekarana. Podobno przy tym zarzucie kara więzienia wynosi od 2 do 12 lat i nie można jej zawiesić- pytanie tylko czy to nie dotyczy tylko sytuacji z wypadkiem śmiertelnym.
Odpowiedź: Art. 177 § 2 k.k. (ciężki uszczerbek na zdrowiu lub śmierć) przewiduje karę od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. Jeżeli sprawca był nietrzeźwy, wchodzi w grę obostrzenie z art. 178 § 1 k.k.: przy wypadku z art. 177 § 2 dolna granica rośnie do co najmniej 2 lat, a górna do 12 lat. Stąd wynika ten przedział 2–12 lat, o którym Pan pisze – i to dotyczy właśnie sytuacji ciężkiego uszczerbku lub śmierci przy stanie nietrzeźwości, nie tylko wypadku śmiertelnego.
Warunkowe zawieszenie wykonania kary jest możliwe do 1 roku, wyjątkowo do 2 lat pozbawienia wolności, jeżeli sąd uzna, że istnieje pozytywna prognoza kryminologiczna. Przy art. 177 § 2 w zw. z art. 178 § 1 dolna granica kary wynosi co najmniej 2 lata, więc sąd nie może orzec np. 1 roku – minimalnie musi dać 2 lata bez zawieszenia kary, ale te 2 lata mogą być następnie warunkowo zawieszone (czyli wyrok: 2 lata pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania). Nowelizacje zaostrzyły podejście do pijanych sprawców, ale przepisy nie wprowadzają generalnego zakazu zawieszania kary przy art. 177 § 2 w zw. z art. 178 § 1 – sądy w orzecznictwie nadal dopuszczają zawieszenie wykonania kary w szczególnie uzasadnionych przypadkach (pierwszy konflikt z prawem, niskie stężenie alkoholu, dobra postawa po zdarzeniu, pojednanie z pokrzywdzonymi, naprawienie szkody). Przykładowo, w sprawach o przestępstwa drogowe, także ze skutkiem ciężkim, sądy niekiedy orzekają kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem, gdy prognoza kryminologiczna jest korzystna, a okoliczności łagodzące zdecydowanie przeważają.
Orzeczenie kary w zawieszeniu jest mało prawdopodobne przy wysokim stężenie alkoholu (np. powyżej 1–1,5 ‰), w sytuacji zlekceważenia ofiar (ucieczka z miejsca zdarzenia, brak pomocy), przy bardzo poważnych skutkach (np. trwałe kalectwo, liczne obrażenia u kilku osób) i brak naprawienia szkody, jak również przy wcześniejszych przewinieniach drogowych (choć formalnie brak karalności sprzed sprawy jest na plus). W takich układach sądy znacznie częściej orzekają bezwzględne więzienie i długi zakaz prowadzenia pojazdów.
W opisanej sytuacji i w ogóle w takich przypadkach należy dążyć do jak najszybszego naprawienia szkody (odszkodowanie, zadośćuczynienie) i pojednania z pokrzywdzonymi – sądy przy tego typu przestępstwach biorą to istotnie pod uwagę. Zgromadzić dokumenty wskazujące dotychczasowy nienaganny tryb życia: praca, rodzina, brak karalności, opinie z pracy, zaświadczenia o leczeniu odwykowym, jeżeli jest problem alkoholowy. Rozważyć obrońcę, który będzie dążył do tego, by sąd orzekł nie więcej niż 2 lata i zastosował zawieszenie, jeśli prognoza jest pozytywna.