Jeden pozew – kilka roszczeń
Pozew może obejmować kilka roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, pod warunkiem spełnienia pewnych wymagań przewidzianych w art. 191 kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z tym przepisem powód może dochodzić jednym pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, jeżeli nadają się one do tego samego trybu postępowania oraz jeżeli sąd jest właściwy ze względu na ogólną wartość roszczeń, a ponadto – gdy roszczenia są różnego rodzaju – o tyle tylko, o ile dla któregokolwiek z tych roszczeń nie jest przewidziane postępowanie odrębne ani też nie zachodzi niewłaściwość sądu według przepisów o właściwości bez względu na wartość przedmiotu sporu.
Wszystkie roszczenia zatem muszą nadawać się do rozpoznania w tym samym trybie postępowania, czyli np. nie można łączyć roszczeń rozpatrywanych w procesie z tymi, dla których właściwe jest postępowanie nieprocesowe (np. zapłata i zasiedzenie). Sąd musi być właściwy dla wartości łącznej wszystkich roszczeń, czyli po zsumowaniu ich wartości trzeba sprawdzić, czy sprawa powinna być rozpoznawana przez sąd rejonowy czy okręgowy. Nie można łączyć roszczenia, dla którego przewidziane jest postępowanie odrębne (np. sprawy gospodarcze, pracownicze) z innymi roszczeniami w typowym postępowaniu procesowym, chyba że ustawa przewiduje wyjątki.
Możliwa jest zarówno kumulacja roszczeń tego samego rodzaju (np. kilka faktur na podstawie jednej umowy), jak i roszczeń różnego rodzaju, pod warunkiem spełnienia warunków prowadzenia sprawy w tym samym postępowaniu. Kumulacja roszczeń pozwala na rozpoznanie wszystkich w jednym postępowaniu i rozstrzygnięcie ich jednym orzeczeniem, co bywa wygodne dla powoda i sprawniejsze dla sądu. Powód nie jest zobowiązany do dochodzenia wszystkich roszczeń jednym pozwem – to uprawnienie, nie obowiązek.
Zaktualizowano 31 października 2025 r.