Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jak sprawdzić kto jest właścicielem nieruchomości jak nie mam nr KW a kancelaria notarialna gdzie był podpisywany akt własności już nie istnieje.

Odpowiedź: Najprościej: ustalasz dane działki/adres w ewidencji gruntów i budynków (starostwo/urząd miasta), a z wypisu EGiB uzyskujesz dane właściciela oraz numer księgi wieczystej, o ile została założona. Potrzebujesz do tego przynajmniej: adres (miejscowość, ulica, numer) albo numer działki i obręb ewidencyjny (dostępne np. w Geoportalu krajowym lub gminnym). Jeżeli nie masz numeru działki, zwykle można go ustalić w urzędzie gminy/miasta na podstawie adresu lub na mapie ewidencyjnej (wydział geodezji, planowania przestrzennego itd.).

Kluczowy do Twoich ustaleń rejestr, to Ewidencja Gruntów i Budynków (EGiB), prowadzona przez starostwo powiatowe (wydział geodezji i kartografii) albo urząd miasta na prawach powiatu, właściwy dla miejsca położenia nieruchomości. Z EGiB można uzyskać: dane właściciela lub władającego nieruchomością, podstawowe dane o działce/budynku (powierzchnia, położenie), często także numer księgi wieczystej, jeśli jest założona.

Składasz więc wniosek o wypis z ewidencji gruntów i budynków – zwykle na urzędowym formularzu (papierowo lub elektronicznie przez ePUAP, zależnie od starostwa). Urząd ten jednak zapewne będzie wymagać wykazania interesu prawnego do uzyskania danych osobowych właściciela; tak jest od wielu lat, zanim jeszcze weszło w życie RODO. Podobno niektóre EGiB udostępniają mimo tego same numery KW (bez danych osobowych, jeśli wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego), natomiast nie zweryfikowałem tego osobiście. Według mnie, nie powinny, ale podobno tak bywa gdzieniegdzie. Zakładając, że tak się stanie i uzyskasz sam nr KW, to już sprawa prosta – sprawdzasz ją w systemie ekw.ms.gov.pl po numerze księgi wieczystej i widzisz dane aktualnych właścicieli oraz podstawę nabycia (np. akt notarialny, postanowienie sądu). Gdy nieruchomość nie ma księgi wieczystej, to EGiB pozostaje podstawowym źródłem danych (wypis z ewidencji zawiera właściciela).

Podobno też pomocny bywa rzeczoznawca majątkowy – w ramach wyceny występuje o szczegółowe dane właściciela do urzędu i uzyskuje wypis EGiB. Dodatkowo, dla lokali spółdzielczych czy wspólnot, można zapytać spółdzielnię/wspólnotę mieszkaniową, ponieważ dysponuje danymi osób, którym przysługują prawa do lokalu. Jednak i tu obowiązuje ochrona danych osobowych i wykazanie interesu prawnego.

W ostateczności, nawet jeśli kancelaria notarialna została zamknięta, to należy jej akta notarialne są przejmowane (sukcesja archiwum) przez innego notariusza lub właściwą izbę notarialną – zawsze zostaje wyznaczony przechowawca. Jednak znów: dostęp do aktu notarialnego mają zasadniczo tylko strony aktu i osoby z wykazanym interesem prawnym.