Jak odzyskać zdjęcia rodzinne od byłego męża?
Pytanie: Mam problem, aby odzyskać zdjęcia z prawie 20 lat małżeństwa. Były mąż zabrał wszystkie albumy i wersję cyfrową. Początkowo obiecywał ze połowę odda i zgra resztę na pendrive (którego otrzymał ) . Podział trwa, ale to nie podlega podziałowi w postępowaniu. Jak to ugryźć czy mam jakieś środki prawne, aby od niego to otrzymać. Zalezy mi bardzo to połowa mojego życia, zdjęcia dziecka filmy itp. Nie mam nic poza tym co zostało w galerii mojego tel. Początkowo niby nie było problemu, ale zaczął wyznaczać warunki, spełniłam wszystkie ale to tylko spowodowało ze tych “wytycznych” ma więcej. Ostatnio ponowiłam pytanie o zwrot – cisza, dałam termin do końca tygodnia. Co dalej?
Odpowiedź: Na zdjęciach jest Pani wizerunek oraz wizerunek dziecka a to są dobra osobiste chronione przez Kodeks cywilny (prawo do wizerunku, prywatność, więź rodzinna).
Nie chodzi tylko o własność albumu jako przedmiotu, ale także o Pani prawo, aby mieć do tych zdjęć dostęp i móc je używać w życiu osobistym. Ma Pani prawo żądać dostępu / kopii zdjęć i filmów, nie jest Pani w tym zdana na łaskę męża. To można traktować jako roszczenie o ochronę dóbr osobistych (żądanie udostępnienia kopii zdjęć, a co najmniej nieutrudniania dostępu). Same albumy / płyty / dyski – jeśli kupowane w czasie trwania wspólności majątkowej – są składnikiem majątku wspólnego (ruchomości), choć w praktyce sądy przy podziale majątku skupiają się głównie na rzeczach mających wymierną wartość (nieruchomości, auta, oszczędności).
To, że ustnie / w wiadomościach wyznaczyła mu Pani termin do końca tygodnia albo w wiadomościach, warto teraz wzmocnić pisemnym wezwaniem listem poleconym. W wezwaniu dokładnie opisać, o jakie zdjęcia chodzi (albumy ślubne, rodzinne, zdjęcia dziecka, filmy z okresu …), sformułować żądanie wydania Pani albumów albo przynajmniej udostępnienie ich w celu wykonania kopii oraz zgranie wszystkich zdjęć i filmów z nośników cyfrowych na pendrive, który już otrzymał. Wyznaczyć mu na to np. 14 dni pod rygorem wniesienia do sądu powództwa o ochronę dóbr osobistych lub wydania rzeczy.
W pozwie o ochronę dóbr osobistych (art. 23–24 k.c.) należy wskazać, że były mąż, odmawiając udostępnienia zdjęć i filmów z Panią i dzieckiem, narusza Pani dobra osobiste (prawo do wizerunku, prawo do życia rodzinnego, do pielęgnowania wspomnień). I żądać zobowiązania go do udostępnienia Pani kopii wszystkich zdjęć/filmów, ewentualnie zadośćuczynienia pieniężnego za utrudnianie kontaktu z tymi materiałami (to opcja „dodatkowa”).
W odniesieniu do samych albumów oraz nośników (płyty, dyski, karty pamięci) można żądać ich wydania jako rzeczy ruchomych należących do majątku (wspólnego lub Pani) – w powództwie o zwrot rzeczy. Tu podstawę prawną stanowią przepisy o roszczeniu windykacyjnym / posiadaniu i wydaniu rzeczy (kodeks cywilny – art. 222 i następne, w praktyce powołuje się też na art. 224 k.c. jako podstawę roszczenia o wydanie rzeczy).