Fotografowanie radio w aucie przez kontrolerów abonamentu RTV
Pytanie: Czy pracownicy poczty polskiej dokonujący kontroli abonamentu RTV mają prawo robić zdjęcia wnętrza samochodu aby udokumentować, że kierowca posiada radio, jeżeli ja umieszczę kartkę wewnątrz “zakaz fotografowania”?
Odpowiedź: Kontrole abonamentu RTV prowadzą pracownicy Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej, na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych. W przypadku samochodów robią zdjęcia radioodbiorników w autach, aby udokumentować, że odbiornik jest na wyposażeniu pojazdu (szczególnie dotyczy to aut firmowych). Jednakże samo zdjęcie radia nie wystarcza – powinni wykazać, że urządzenie działa i nadaje się do odbioru programów, gdyż w przeciwnym wypadku decyzja może być skutecznie kwestionowana.
Samochód stojący w przestrzeni publicznej można fotografować na podstawie tzw. prawa panoramy; prywatna własność (np. pojazd) znajdująca się w miejscu publicznym może być uwieczniana bez zgody właściciela. Tabliczka “zakaz fotografowania” ma skutki prawne tylko w wypadkach określonych w ustawie o obronie Ojczyzny (obiekty szczególnie ważne, infrastruktura krytyczna, obiekty MON), jeśli zostały ustawowo oznaczone; prywatny samochód się w to nie wpisuje. Umieszczenie takiej kartki wewnątrz auta jest wyrazem Twojego sprzeciwu, ale nie tworzy samodzielnego przepisu zakazującego kontrolerowi zrobić zdjęcia poprzez szybę z przestrzeni publicznej.
Kontroler nie posiada uprawnień policji i nie może żądać otwarcia pojazdu, wejścia do środka ani przeszukania pojazdu; może jedynie to, co każdy inny przechodzień w przestrzeni publicznej (oglądanie przez szybę, zdjęcie z ulicy). Gdyby próbował wchodzić do samochodu, otwierać drzwi bez zgody itp., naruszałby Twoje prawa i mógłbyś wzywać policję. Kwestia RODO pojawia się raczej przy dalszym przetwarzaniu i ewentualnej publikacji takich zdjęć (np. numery rejestracyjne pozwalające zidentyfikować osobę), a nie przy samym jednorazowym wykonaniu fotografii na potrzeby postępowania administracyjnego. Jeśli kontroler wykonuje zdjęcia Twojego auta, możesz żądać okazania legitymacji, upoważnienia i informacji, w jakim celu powstaje dokumentacja. Możesz odmówić jakiejkolwiek tzw. współpracy, jak otwieranie drzwi czy włączanie zapłonu; nie ma obowiązku aktywnego współdziałania poza ogólnym obowiązkiem rejestracji odbiorników wynikającym z ustawy.
W razie otrzymania wezwania/opłaty na podstawie samego zdjęcia radia warto w odwołaniu podnieść brak dowodu działania odbiornika i, jeżeli to auto prywatne, a płacisz abonament domowy, to wskazać, że radio w samochodzie mieści się w już opłaconym abonamencie.