Faworyzowanie – wybiórcze spłacanie wierzycieli
Pytanie: Kolega powiedział mi, że spłacanie tylko niektórych spośród wszystkich swoich wierzycieli jest przestępstwem. Prowadzę firmę która ma obecnie problemy finansowe i właśnie tylko niektórych wierzycieli częściowo spłacam: tych co bardziej naciskają i straszą. Czy to jest z mojej strony przestępstwo, co za to grozi?
Odpowiedź: Tak, wybiórcze spłacanie czyli faworyzowanie tylko niektórych wierzycieli może być przestępstwem ale niekoniecznie. O dowolnym zaspokajaniu wybranych wierzycieli jest art. 302 § 1 Kodeksu karnego stanowiący, że kto, w razie grożącej mu niewypłacalności lub upadłości, nie mogąc zaspokoić wszystkich wierzycieli, spłaca lub zabezpiecza tylko niektórych, czym działa na szkodę pozostałych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Zgodnie z powyższym, aby zachowanie dłużnika wypełniało znamiona tego przestępstwa, musi zaistnieć stan zagrożenia niewypłacalnością lub upadłością i wystarczy już działanie mogące prowadzić do szkody, niekoniecznie realny, materialny uszczerbek; istotne jest świadome, umyślne działanie dłużnika z zamiarem preferowania wybranych wierzycieli kosztem reszty. Szkoda dotyczy interesów pozostałych wierzycieli i ma charakter majątkowy – polega na zmniejszeniu szansy na zaspokojenie ich roszczeń w całości lub części. Jeżeli dłużnik jednak dysponuje środkami pozwalającymi na zaspokojenie wszystkich wierzycieli, nawet wybiórcza spłata nie jest czynem karalnym, ponieważ nie powstaje szkoda pozostałych wierzycieli.
Zaktualizowano 08 listopada 2025 r.