Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Jaka odpowiedzialność cywilna czy karna grozi za podanie fałszywych informacji o zarobkach w oświadczeniu dla banku przy ubieganiu się o kredyt i czy oświadczenie a zaświadczenia o zarobkach to jest o samo?

Odpowiedź: Zacznijmy od wyjaśnienia w tym wypadku różnicy pomiędzy oświadczeniem o zarobkach a zaświadczeniem o zarobkach, dochodach z zakładu pracy. Oświadczenie składa sam kredytobiorca na blankiecie w którym jest zawarte pouczenie o grożącej odpowiedzialności karnej (a nie cywilnej) za złożenie fałszywego oświadczenia o dochodach w celu uzyskania kredytu. Jest to przestępstwo określone w art. 297 par. 1 kodeksu karnego który brzmi: “Kto, w celu uzyskania dla siebie lub innej osoby kredytu, pożyczki bankowej, gwarancji kredytowej, dotacji, subwencji lub zamówienia publicznego, przedkłada fałszywe lub stwierdzające nieprawdę dokumenty albo nierzetelne, pisemne oświadczenia dotyczące okoliczności mających istotne znaczenie dla uzyskania takiego kredytu, pożyczki bankowej, gwarancji kredytowej, dotacji, subwencji lub zamówienia publicznego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.” Natomiast zaświadczenia o dochodach (wysokości zarobków) z zakładu pracy wystawia pracodawca. Przedstawienie przez osobę ubiegająca się o kredyt fałszywego albo przerobionego zaświadczenia o dochodach również rodzi odpowiedzialność karną z art. 297 par. 1 kodeksu karnego. Warunkiem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie jest pouczenie o tym (w oświadczeniu) osoby składającej to oświadczenie.

Oczywiście w przypadku sfałszowania zaświadczenia o dochodach żadne pouczenie nie jest potrzebne, gdyż ubiegający się o kredyt powinien wiedzieć o tym, że nie wolno fałszować dokumentów tak jak np. nie wolno kraść i na te okoliczność nie trzeba go o tym uprzedzać aby odpowiadał za takie przestępstwo. Natomiast powstanie odpowiedzialność cywilnej w przypadku niespłacenia kredytu nie jest zależne od tego czy kredyt został wyłudzony (uzyskany na podstawie fałszywego oświadczenia, zaświadczenia) czy został otrzymany na podstawie rzetelnych, prawdziwych informacji od kredytobiorcy. W obu przypadkach, przeterminowany kredyt bank może egzekwować w postępowaniu sądowym (nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu) oraz w postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania cywilnego.

Jeżeli pracodawca wystawił pracownikowi nieprawdziwe zaświadczenie o dochodach (zawyżające wysokość zarobków pracownika), to oczywiście też naraża się na konsekwencje prawne – karne. Zgodnie bowiem z art. 271 kodeksu karnego osoba, która poświadcza w dokumencie nieprawdę, może zostać ukarana pozbawieniem wolności od 3 miesięcy do 5 lat a w przypadku działania w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (czyli gdy zostanie udowodnione, że pracownik mu za to zapłacił) – nawet od 6 miesięcy do 8 lat.

Generalnie nieco łatwiej otrzymać pożyczkę gotówkową w firmach niebędących bankami. Zamiast zatem podrabiać zaświadczenie o zarobkach, zawnioskować o pożyczkę w którejś z takich firm. Pożyczki oferowane przez nie cechują zwykle wyższe koszty i są przyznawane w niższej wysokości niż pożyczki w bankach, ale jak wspomniałem, łatwiej je uzyskać (z niższymi dochodami, a niektóre podobno nawet bez sprawdzania dochodów). Oferty są tutaj.