Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Czy za długi podatkowe oraz w ZUS będąc przedsiębiorcą ponoszę odpowiedzialność tylko osobistym moim majątkiem czy także majątkiem wspólnym z moją małżonką nieprowadzącą działalności gospodarczej?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność podatnika za zobowiązania podatkowe obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Jak chodzi o odpowiedzialność za niezapłacone składki ZUS, to powyższy przepis zgodnie z art. 31 Ustawy o ubezpieczeniach społecznych ma zastosowanie także właśnie do zobowiązań wobec ZUS, czyli i w tym przypadku Pana małżonka ponosi odpowiedzialność za Pana długi, ale też tylko majątkiem wspólnym a nie osobistym. Małżonek dłużnika nie jest co do zasady formalnie zobowiązany do wykonania obowiązku objętego egzekucją, ale jeżeli egzekucja skierowana zostaje do składników majątku wspólnego, ponosi ryzyko utraty części swojego majątku współdzielonego z dłużnikiem.

Egzekucja administracyjna (w tym ZUS) z majątku wspólnego małżonków jest możliwa jednakże tylko wtedy, gdy zaległości powstały w trakcie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej. W takiej sytuacji małżonek dłużnika odpowiada solidarnie za te zobowiązania co obejmuje zarówno należności główne, jak i odsetki od zaległości. Jeżeli natomiast zadłużenie z tytułu podatków / składek ZUS powstało przed zawarciem związku małżeńskiego, to majątek wspólny nie podlega egzekucji a tylko majątek osobisty dłużnika. Uwaga jednak, bo egzekucja z rachunku bankowego wspólnego małżonków jest dopuszczalna nawet jeśli na rachunku zgromadzone są środki które pochodzą od małżonka; ten jednak może próbować bronić się przed egzekucją wykazując, że środki te nie należą do majątku wspólnego.

W razie wprowadzenia rozdzielności majątkowej w trakcie trwania postępowania, składniki majątku objęte wcześniej wspólnością nadal pozostają w zasięgu egzekucji, jeśli powstały w czasie jej trwania (liczy się stan na dzień wszczęcia postępowania).

Zaktualizowano 03 listopada 2025 r.