Dziedziczenie udziału w domu zagrożonego zasiedzeniem a podatek
Pytanie: Wujek napisał testament, w ktorym powołał do całości mnie. W skład majątku po nim wchodzą niewielkie pieniądze w banku, oraz 1/2 własności w domu, w którym nigdy nie mieszkał. Mieszka tam od lat syn nieżyjącego brata wujka (właściciela pozostałej 1/2 domu). Sprawy spadkowe po nim sa nieuregulowane.
Boję sie tego, że po śmierci wujka będę musiał zapłacić podatek od spadku od tej własności, a jednocześnie nigdy praktycznie nie wejdę w jej posiadanie, bo osoba która tam mieszka moze twierdzić, że należy jej się całość poprzez zasiedzenie. Czy coś mogę zrobić w tej sprawie?
Odpowiedź: Jako bratanek wujka należysz do II grupy podatkowej, co oznacza kwotę wolną od podatku w wysokości 27.090 zł. Od nadwyżki ponad tę kwotę musisz zapłacić podatek według następującej skali: 7% od nadwyżki do 11.833 zł, następnie 828,40 zł + 9% od nadwyżki, a powyżej 23.665 zł: 1.893,30 zł + 12% od nadwyżki. Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą przyjęcia spadku, czyli gdy sąd potwierdzi nabycie spadku lub notariusz zarejestruje akt poświadczenia dziedziczenia. Ważne jest to, że musisz zapłacić podatek od wartości 1/2 udziału w domu, nawet jeśli nie wejdziesz w faktyczne posiadanie nieruchomości. Wartość spadku będzie ustalana na podstawie wartości rynkowej Twojego udziału.
Syn nieżyjącego brata wujka, który mieszka w domu od lat, może rzeczywiście nabyć prawo własności przez zasiedzenie. Śmierć właściciela nie wstrzymuje biegu zasiedzenia – termin ten biegnie dalej przeciwko spadkobiercom. Zasiedzenie może nastąpić po 20 latach (w dobrej wierze) lub 30 latach (w złej wierze) nieprzerwanego posiadania samoistnego. Jeśli osoba mieszkająca w domu działa jak wyłączny właściciel, płaci podatki, remontuje i użytkuje nieruchomość, nie dopuszczając innych do współposiadania, może z czasem zasiedzieć również udziały innych współwłaścicieli.
Najważniejsze, jak chodzi o Ciebie, jest niepozostawanie biernym. Oto konkretne działania, które możesz podjąć:
1. Złożenie wniosku o dział spadku lub zniesienie współwłasności – to najskuteczniejszy sposób przerwania biegu zasiedzenia. Samo wszczęcie postępowania o dział spadku przerywa bieg terminu zasiedzenia wobec wszystkich współspadkobierców.
2. Wytoczenie powództwa o uzgodnienie księgi wieczystej – możesz wystąpić do sądu o wpisanie w księdze wieczystej Twojego prawa własności uzyskanego na podstawie dziedziczenia.
3. Zawezwanie posiadacza do próby ugodowej – to również przerywa bieg zasiedzenia.
4. Wszczęcie mediacji – również przerywa bieg terminu zasiedzenia.
Pamiętaj, że jeśli nieruchomość będzie przyznana jednemu ze współwłaścicieli w ramach zniesienia współwłasności, stawka podatku wynosi 2%. W przypadku działu spadku możesz również zgłaszać roszczenia z tytułu posiadania lub pobierania pożytków przez drugiego współwłaściciela.