Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Obecnie pracuje w jednym zakładzie pracy na umowę o pracę na czas nieokreślony + od miesiąca jestem zatrudniona w mojej spółce. Dowiedziałam się w międzyczasie, że jestem w ciąży o zastanawiam się co teraz w mojej sytuacji :
1. Czy mogę iść na zwolnienie tylko i wyłącznie w zakładzie pracy w którym wykonuje pracę fizyczną ?
2. Jeśli muszę iść na l4 w obu zakładach pracy jak będzie wyglądać świadczenie
3. Jak przygotować się w spółce na ewentualną kontrolę by udowodnić że wykonywałam zadania na umowie o pracę oraz brak czynności zawodowych na zwolnieniu
4. Jak wygląda kwestia starania się o urlop macierzyński ? Czy do obu zakładów muszę złożyć wniosek
5. Jak wygląda kwestia reprezentacji ( mam dzielona z drugim wspólnikiem ) czy muszę napisać mu upoważnienie na czas zwolnienia / urlopu – czy mimo to dokumenty nadal mogę podpisywać ?

Odpowiedź: Co do zasady, zwolnienie lekarskie (e‑ZLA) obejmuje zdolność do pracy jako takiej, a nie w danym zakładzie pracy, więc jeśli lekarz wpisze na L4 “pacjent niezdolny do pracy”, dotyczy to wszystkich stosunków pracy, w których świadczysz pracę. Jest jednak istotny wyjątek: jeśli w jednym miejscu wykonujesz ciężką pracę fizyczną, a w spółce pracę typowo biurową czy też umysłową wykonywaną z domu, to lekarz może uznać, że w jednym stosunku pracy jesteś niezdolna, a w drugim – nadal zdolna do pracy, ale musi to wynikać z faktycznego charakteru pracy i treści zaświadczenia lekarskiego. W praktyce w przypadku ciąży lekarze zazwyczaj wystawiają L4 jako całkowitą niezdolność do pracy zarobkowej dotyczącą każdego etatu, jeśli istnieją medyczne przeciwwskazania. Jeżeli więc chcesz formalnie iść na zwolnienie lekarskie tylko z pracy fizycznej, to porozmawiaj z lekarzem, dokładnie opisując różnicę między obowiązkami w zakładzie pracy a obowiązkami w spółce oraz warunki ich wykonywania.

Jeżeli masz dwa odrębne stosunki pracy (etat w zakładzie oraz etat w spółce) i jesteś niezdolna do pracy w obu, to przysługuje Ci zasiłek chorobowy z każdego stosunku pracy osobno, pod warunkiem że z obu opłacane są składki na ubezpieczenie chorobowe. Podstawę wymiaru zasiłku dla każdego stosunku pracy stanowi średnie wynagrodzenie z ostatnich 12 miesięcy z danego etatu, pomniejszone o składki na ubezpieczenia społeczne i z każdego źródła wyliczany jest osobny zasiłek. Kobieta w ciąży ma prawo do zasiłku chorobowego w wysokości 100% podstawy wymiaru (a nie 80%) za okres niezdolności do pracy związanej z ciążą. Możesz więc pobierać dwa zasiłki chorobowe, jeśli lekarz orzeka niezdolność do pracy obejmującą oba miejsca zatrudnienia i z obu miejsc opłacane są składki chorobowe.

W przypadku dwóch umów o pracę w ciąży i L4 kontrola ZUS dotyczy zwykle tego, czy rzeczywiście wykonywałaś pracę na umowie o pracę przed L4 oraz czy w czasie L4 nie wykonujesz czynności zarobkowych sprzecznych z celem zwolnienia. Aby się zabezpieczyć w spółce, miej dokumentację wykonywanej pracy przed L4: e‑maile, raporty, zadania, grafiki, zakres obowiązków, regulamin pracy, umowę o pracę, potwierdzenia przelewów wynagrodzenia – tak, by można wykazać faktyczne zatrudnienie i jego charakter. Po rozpoczęciu L4 nie podpisuj żadnych dokumentów jako pracownik (np. protokołów, umów wykonywanych w ramach etatu), nie loguj się do systemów wykonując czynności typowo pracownicze, bo ZUS może uznać to za pracę w okresie zwolnienia lekarskiego. Jako wspólnik lub członek zarządu możesz wykonywać czynności związane z pełnieniem funkcji, jak np. podejmowanie uchwał wspólników czy decyzje korporacyjne, ale nie czynności stricte pracownicze, które pokrywają się z umową o pracę, jak np. codzienne zadania sprzedażowe, księgowe, projektowe. W dokumentach najlepiej jest rozdzielić, co robisz jako wspólnik / organ spółki, a co jako pracownik – zakres obowiązków, regulamin, wpisy w KRS, uchwały wspólników.

Jeśli w dniu porodu będziesz zatrudniona na dwóch umowach o pracę, to urlop macierzyński przysługuje z każdego stosunku pracy osobno i tak samo zasiłek macierzyński naliczany jest z każdej umowy osobno. Wymiar urlopu macierzyńskiego (np. 20 tygodni przy jednym dziecku) jest ten sam kalendarzowo i wykorzystujesz go równolegle w obu zakładach, ale świadczenia finansowe liczone są odrębnie od każdej podstawy wymiaru. Składasz więc wniosek o udzielenie urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego u każdego pracodawcy oddzielnie, razem z odpisem aktu urodzenia dziecka. Zasiłek macierzyński przysługuje z każdego stosunku pracy, jeśli z obu była opłacana składka chorobowa i często jeden wypłaca pracodawca, a drugi ZUS, zależnie od liczby ubezpieczonych.

Jeśli w spółce jestes zatrudniona na umowę o pracę i jednocześnie jesteś wspólnikiem lub członkiem zarządu czy też osobą uprawnioną do reprezentacji, to trzeba rozdzielić dwie role: jako pracownik – objęta jesteś L4 i nie powinnaś wykonywać czynności typowych dla etatu, jako organ spółki (zarząd / wspólnik) – formalnie możesz nadal reprezentować spółkę, chyba że umowa spółki lub uchwała przewiduje inaczej. Wskazane jest więc udzielić wspólnikowi lub innemu członkowi zarządu pełnomocnictwa do reprezentacji spółki na czas Twojego zwolnienia / urlopu macierzyńskiego, tak aby większość czynności mogła wykonywać druga osoba i nie było wątpliwości co do wykonywania pracy zarobkowej podczas L4. Podpisywanie dokumentów typowo pracowniczych (np. list płac, raportów, dokumentów, które są faktycznym wykonywaniem zadań etatowych) powinno zostać przeniesione na drugą osobę / pełnomocnika. Podpisywanie uchwał wspólników czy czynności stricte korporacyjnych (np. zmiany umowy spółki) nie jest traktowane jako wykonywanie umowy o pracę, ale wymaga starannego rozdzielenia ról w dokumentach (funkcja: wspólnik / zarząd kontra pracownik).