Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Czy mam prawo do geodezyjnego wyznaczenia granicy miedzy działką sąsiada a drogą gminą? Sasiad wszedł płotem na drogę gminną. Podobno drogi nie można zasiedzieć. Prosze o poradę. Ja z tą droga nie granicze.

Odpowiedź: Granice drogi (działki gminnej) ustala się tak, jak każdej innej nieruchomości, czyli na podstawie map, ewidencji gruntów i pomiarów geodezyjnych. Postępowanie rozgraniczeniowe (ustalanie granic) może zostać wszczęte z urzędu albo na wniosek strony, a stroną jest tu właściciel gruntu (gmina i sąsiad), a nie Ty, skoro nie graniczysz z drogą. Ty możesz natomiast złożyć do gminy wniosek o ustalenie faktycznego przebiegu granic drogi i sprawdzenie, czy ogrodzenie nie wchodzi w pas drogowy; gmina może zlecić geodecie wyznaczenie punktów granicznych.

Droga gminna jest drogą publiczną i z założenia ma służyć ogółowi i nie może być przedmiotem zasiedzenia przez osobę prywatną, jeśli faktycznie funkcjonuje jako droga publiczna. Ogrodzenie nie może utrudniać korzystania z drogi publicznej ani zawężać pasa drogowego w sposób uniemożliwiający prawidłowe korzystanie z drogi. Gmina jako zarządca drogi ma obowiązek utrzymywać jej przejezdność i może żądać usunięcia ogrodzenia z pasa drogowego. W praktyce wyróżnia się dwie sytuacje. Jedna, to gdy grunt już jest drogą publiczną – prywatna osoba nie zasiedzi takiej drogi, bo to mienie publiczne użyteczności ogólnej. Druga sytuacja, to gdy grunt jest przeznaczony pod drogę w planie, ale droga faktycznie nie została urządzona – wtedy w pewnych stanach faktycznych rozważa się zasiedzenie, ale to zupełnie inny przypadek niż zajęcie kawałka istniejącej drogi płotem.

Jak wspomniałem już, ponieważ nie graniczysz bezpośrednio z tą drogą, to masz prawo skutecznie zawiadomić w sprawie, według Ciebie, konieczności rozgraniczenia, natomiast nie możesz tego domagać się kategorycznie, bo nie jesteś stroną w sprawie. Wystosuj więc pismo do gminy, w którym opiszesz, że ogrodzenie zostało ustawione w pasie drogowym i faktycznie zawęża drogę lub wchodzi w jej teren. I że wnosisz o sprawdzenie przebiegu granic pasa drogowego, przeprowadzenie kontroli w terenie i, w razie potwierdzenia Twoich przypuszczeń, nakazanie właścicielowi przywrócenia stanu zgodnego z prawem (przesunięcie płotu). Gmina może zlecić geodecie wyznaczenie granic drogi we własnym zakresie (ma do tego interes prawny jako właściciel i zarządca drogi). Jeśli ogrodzenie narusza przepisy (np. stoi w pasie drogowym bez zgody zarządcy) albo stwarza zagrożenie, możesz też zgłosić to do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z informacją, że ogrodzenie zostało postawione na drodze gminnej. Nadzór może zażądać dokumentów legalizujących ogrodzenie, a brak zgody zarządcy drogi może prowadzić do nakazu usunięcia lub przebudowy ogrodzenia.

Jako osoba trzecia możesz sam zlecić geodecie prywatny pomiar i sporządzenie mapki z przebiegiem pasa drogowego według ewidencji. Może to stanowić bardzo przekonujący argument – załącznik do pisma do gminy, ale formalnego rozgraniczenia między działką sąsiada a drogą i tak dokonuje się w procedurze z udziałem właścicieli (gmina–sąsiad).