Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mam pytanie związane z problematyką zaliczenia pracy w gospodarstwie do stażu pracy. Od 1996 r. byłem właścicielem gospodarstwa rolniczego, od 1998 studiowałem zaocznie, w 2005 r zacząłem pracę na etat w firmie x. Wystąpiłem do gminy o wydanie zaświadczenia określonego w ustawie o stażu pracy. Gmina wydała zaświadczenie stwierdzające, że w danym okresie byłem właścicielem rzeczonego gospodarstwa i opłacałem składki. Mam podobne zaświadczenia ze starostwa i KRUS. Pracodawca zażadał przedstawienia zeznań dwóch świadków i oświadczenia mojego o zaistniałej sytuacji i wyjaśnienia w jaki sposób pracowałem w gospodarstwie podczas szkoły średniej i studiów. W głównym inspektoracie pracy usłyszałem, że pracodawca nie może żądać takich zeznań. Moje pytanie brzmi: czy pracodawca ma rację i czy mogą to być zeznania moich rodziców? Nie znalazłem nigdzie w ustawodawstwie wyłączenia osób krewnych ze składania takich zeznań.

Odpowiedź: Okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym (własnym lub rodziców/współmałżonka) mogą być zaliczane do zakładowego stażu pracy, jeżeli przepisy płacowe u danego pracodawcy przewidują uwzględnianie takich okresów. Fakt pracy w gospodarstwie rolnym wykazuje się zaświadczeniem wójta/burmistrza/prezydenta gminy właściwej ze względu na położenie gospodarstwa. Pracodawca nie ma podstaw, aby żądać od Pana dodatkowych zeznań świadków, skoro posiada Pan urzędowe zaświadczenia, a zeznania świadków są co do zasady przewidziane jako substytut, gdy gmina nie może wydać zaświadczenia i wówczas zeznania służą jako podstawa do wydania zaświadczenia przez gminę, a nie jako odrębny dowód dla pracodawcy obok już istniejących zaświadczeń. Świadkami mogą być także rodzice – przepisy o zaliczaniu pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy nie wyłączają krewnych, o ile spełnione są warunki co do wieku i miejsca zamieszkania.

Pracodawca nie ma prawa domagać się dodatkowych dokumentów, w tym np. zaświadczeń z KRUS czy dodatkowych zeznań świadków, bo okres pracy powinien zostać zaliczony na podstawie dokumentów wskazanych w przepisach. W doktrynie przyjmuje się, że pracodawca nie ma kompetencji do zastępowania organu gminy i samodzielnego badania zeznaniami świadków faktu pracy w gospodarstwie, jeżeli ten fakt został już stwierdzony stosownym zaświadczeniem. Skoro posiada Pan zaświadczenie z gminy oraz dokumenty z KRUS i starostwa, może Pan pisemnie wezwać pracodawcę do zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie do stażu, wskazując, że przepisy przewidują zaświadczenie gminy jako podstawowy dowód, a zeznania świadków jedynie w razie braku możliwości wydania zaświadczenia. Jeżeli pracodawca nie zmieni stanowiska w tej kwestii, to proponuję po prostu wnieść pozew do sądu pracy o ustalenie stażu pracy uwzględniającego pracę w gospodarstwie, na podstawie istniejących dokumentów.