Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Niedługo mają wejść z budową na naszą działkę. Zgłosiliśmy do Energa żeby nam pociągnęli prąd. Otrzymaliśmy pismo w którym jest punkt iż musimy notarialnie ustanowić służebność i że oni się wszystkim zajmą. Czy to normalne działanie z ich strony?

Odpowiedź: Zgadza się, żądanie ustanowienia notarialnej służebności przesyłu przy doprowadzeniu prądu do działki jest obecnie typową praktyką operatorów (w tym Energa‑Operator) i ma podstawę prawną w Kodeksie cywilnym. Operator chce mieć trwały tytuł prawny do korzystania z fragmentu gruntu, gdzie będą kable / słup, aby móc wejść na działkę celem dokonania przeglądów, napraw, wymian kabli, usunięcia awarii. Kodeks cywilny w art. 305¹ i następnych przewiduje specjalną służebność przesyłu dla takich urządzeń jak linie energetyczne, kable, rurociągi itp. Bez takiego tytułu prawnego właściciel teoretycznie mógłby żądać usunięcia urządzeń lub wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z gruntu.

Obciążenie nieruchomości służebnością jest ograniczonym prawem rzeczowym i oświadczenie właściciela musi być złożone w formie aktu notarialnego pod rygorem nieważności. Po podpisaniu aktu notarialnego służebność jest zwykle ujmowana w księdze wieczystej, i takowa podąża za nieruchomością wiążąc kolejnych właścicieli. Normalne jest zatem to, że Energa‑Operator proponuje ustanowienie służebności przesyłu przed budową przyłącza i deklaruje, że zajmie się wszystkim od strony organizacyjnej (projekt, notariusz, wpis do KW). Proponowana służebność bywa określana jako nieodpłatna przy przyłączu służącym tylko właścicielowi działki, ale nie jest to z góry narzucone przez przepisy – wynagrodzenie zależy od ustaleń stron.

Warto natomiast uważnie przeczytać projekt umowy (zasięg pasa służebności, sposób korzystania, zakazy nasadzeń / zabudowy, długość odcinka na działce). I doczytać, czy oczekują wynagrodzenia 0 zł, czy oferują jakąś kwotę i ewentualnie negocjować, jeśli urządzenia będą zajmować istotną część działki lub ograniczą zabudowę. Już teraz więc (przed wizyta u notariusza) poproś o projekt umowy z mapką przebiegu kabla i strefy służebności przed wizytą u notariusza. Jeżeli w treści zwróci Twoją uwagę zbyt szerokie sformułowanie czegoś (np. bardzo duża strefa, zbyt daleko idące zakazy), możesz negocjować doprecyzowania lub zawężenia.