Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Mam pytanie w związku z uzyskanym zaświadczeniem “za życiem”. Zaświadczenie i wydłużony urlop rodzicielski. Dziecko urodzone w 2020r, na dziecko wykorzystany cały rodzicielski, który wtedy przysługiwał. Dostaliśmy zaświadczenie w 05.2026. Złożyłam wniosek do pracodawcy o udzielenie pozostałej części urlopu rodzicielskiego w związku z zaświadczeniem (dodatkowe 24 tyg) i otrzymałam decyzję negatywną. Powołali się na art. 35 zmiana ustawy kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw. Czy jest jakaś szansa na odwołanie? Na co można się powołać?

Odpowiedź: Rodzice dziecka z zaświadczeniem “Za życiem” mają prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 65 tygodni (jedno dziecko) lub 67 tygodni (ciąża mnoga). Ten urlop można wykorzystać w częściach, najpóźniej do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat. Pracodawca ma obowiązek uwzględnić wniosek o urlop rodzicielski z tytułu “Za życiem”, jeżeli jest złożony co najmniej 21 dni przed planowanym rozpoczęciem tego urlopu i spełnione są warunki ustawowe.

Pani dziecko urodziło się w 2020 r., więc 6 lat kończy w 2026 r; to oznacza, że dodatkowy wymiar urlopu rodzicielskiego “Za życiem” może być wykorzystywany do końca 2026 r. To, że zwykły urlop rodzicielski na to dziecko został już wykorzystany, nie wyklucza odrębnego prawa do wydłużonego wymiaru z tytułu zaświadczenia. Ustawa z 6 grudnia 2024 r. zmieniająca Kodeks pracy wprowadziła m.in. uzupełniający urlop macierzyński i nowe brzmienie przepisów o urlopach rodzicielskich, z przepisami przejściowymi w art. 35. Przepisy przejściowe regulują, jak liczyć urlopy przy dzieciach urodzonych przed wejściem nowych zasad oraz jak traktować wnioski złożone na wcześniej obowiązujących zasadach, ale nie mogą pozbawić rodziców praw, które wynikają wprost z kodeksu pracy, jeżeli ciągle mieszczą się w przewidzianym okresie (do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat).

Z tego, co wynika z oficjalnej strony rządowego programu “Za życiem”, aktualne brzmienie art. 182¹a § 2 k.p. nadal przewiduje do 65/67 tygodni urlopu rodzicielskiego dla rodziców dziecka z zaświadczeniem, zaś art. 182¹c k.p. nadal stanowi, że cały ten wymiar można wykorzystać najpóźniej do ukończenia przez dziecko 6 roku życia (koniec roku kalendarzowego). Jeśli pracodawca powołał się wyłącznie na art. 35 ustawy nowelizującej, nie odnosząc się do tych przepisów, to prawdopodobnie mylnie interpretuje przepisy.

W pierwszej kolejności proponuję skierować rzeczowe pismo do pracodawcy, w którym że wnosicie Państwo o ponowne rozpatrzenie wniosku o urlop rodzicielski w powiększonym wymiarze na podstawie art. 182¹a § 2 i art. 182¹c kp i zaświadczenia “Za życiem”. W piśmie tym można wskazać, że dziecko urodziło się w 2020 r. (koniec możliwości korzystania z urlopu – 31.12.2026 r.), w 05.2026 r. wydano zaświadczenie “Za życiem”, dotychczas wykorzystano tylko podstawowy wymiar urlopu rodzicielskiego (sprzed “Za życiem”), a zgodnie z obecnymi przepisami przysługuje większy wymiar (do 65 tygodni przy jednym dziecku). Zażądać wskazania konkretnego przepisu z art. 35 ustawy nowelizującej, z którego pracodawca wywodzi brak Pani prawa do tych dodatkowych 24 tygodni.

Jeżeli pracodawca podtrzyma odmowę, warto złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy na naruszenie uprawnień pracowniczych związanych z rodzicielstwem. PIP może na tej podstawie podjąć kontrolę i zakwestionować stanowisko pracodawcy. W dalszej kolejności można wnieść powództwo do sądu pracy o ustalenie prawa do urlopu rodzicielskiego w dodatkowym wymiarze (i ewentualnie o wynagrodzenie/zasiłek, jeżeli ZUS też odmówi wypłaty). W pozwie powołujecie się Państwo na: art. 182¹a § 2 k.p., art. 182¹c k.p., ustawę “Za życiem” z 2016 r., aktualne wytyczne MRiPS i rządowe informacje o prawie do urlopu rodzicielskiego dla rodziców z zaświadczeniem “Za życiem”.