Dodatkowy dzień wolny za pracę w niedziele i święta
Pytanie: Jestem nocnym portierem zatrudnionym na 4/5 etatu w akademiku więc oczywiście pracuję również w niedziele. Czy ma prawo do dodatkowego dnia wolnego za święta np. Boże Narodzenie, 11 listopada, Święta Wielkanocne, majówkę itp.
Odpowiedź: Tak, jeśli w dniu święta (np. 25–26.12, 11.11, Wielkanoc, 1–3.05…) faktycznie wykonujesz pracę, to należy Ci się dzień wolny albo, gdy nie da się go udzielić, dodatek do wynagrodzenia jak za nadgodziny. Niedziele i święta są z założenia dniami wolnymi od pracy, ale w akademikach (placówki całodobowe, usługi hotelarskie itp.) praca w te dni jest dopuszczalna. Pracownikom niepełnoetatowym (np. 4/5 etatu) przysługują takie same prawa do dni wolnych i rekompensaty za pracę w niedziele i święta, jak pracownikom pełnoetatowym; różni się tylko liczba godzin wynikająca z etatu.
Za pracę w niedzielę pracodawca ma obowiązek udzielić innego dnia wolnego w ciągu 6 dni kalendarzowych poprzedzających lub następujących po tej niedzieli. Jeśli nie uda się udzielić dnia wolnego w tym terminie, trzeba go udzielić najpóźniej do końca okresu rozliczeniowego, a gdy i to jest niemożliwe, to wtedy przysługuje dodatek do wynagrodzenia jak za nadgodziny (co najmniej 100% stawki godzinowej). Z kolei za pracę w święto (25.12, 26.12, 11.11, 1.05, 3.05, Poniedziałek Wielkanocny itd.) przysługuje inny dzień wolny udzielony do końca okresu rozliczeniowego. Jeżeli do końca okresu rozliczeniowego nie da się udzielić dnia wolnego, pracodawca musi wypłacić dodatek do wynagrodzenia jak za pracę nadliczbową (co najmniej 100% za każdą godzinę pracy w święto).
Obowiązek udzielania dnia wolnego za święto przypadające na dzień wolny dotyczy przede wszystkim pracowników mających rozkład 5 dni pracy w tygodniu (zwykle od poniedziałku do piątku), a sobota jest ich stałym dniem wolnym z tytułu przeciętnie 5‑dniowego tygodnia pracy. Jeżeli pracujesz w konkretną niedzielę lub święto (np. dyżur nocny z 24/25.12, 31.10/1.11, Wielkanoc, 11.11), to masz prawo domagać się wyznaczenia dnia wolnego w terminach opisanych wyżej albo odpowiedniego dodatku do wynagrodzenia, gdy dnia wolnego nie da się udzielić. Fakt pracy na niepełnym etacie, czyli np. właśnie 4/5 nie odbiera Ci prawa do dnia wolnego/dodatku za pracę w święta i niedziele; istotne jest, czy w te dni rzeczywiście świadczysz pracę według grafiku.