Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Tuż po zarejestrowaniu się w urzędzie pracy i otrzymaniu statusu bezrobotnego bez prawa do zasiłku, trafiłem nieoczekiwanie do szpitala. Przeszedłem ciężką operację i przebywam na zwolnieniu które może potrwać nawet do 6 miesięcy. Pytanie czy można ubiegać się o jakikolwiek zasiłek/ pomoc gdy zostałem bez żadnych dochodów i funduszy?

Odpowiedź: Osoba zarejestrowana jako bezrobotna musi być zdolna i gotowa do podjęcia pracy, więc długie zwolnienie lekarskie powoduje wyrejestrowanie po 90 dniach niezdolności do pracy. Świadczenia typowo z tzw. bezrobocia (zasiłek dla bezrobotnych) przysługują tylko przy spełnieniu wymogów stażu składkowego i niezdolność do pracy je wyklucza; Pan zresztą pisze, że nie ma prawa do zasiłku, więc tej drogi teraz nie ma. Z kolei zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia przysługuje tylko wtedy, gdy niezdolność do pracy powstała w ciągu 14 dni (lub 3 miesięcy przy niektórych chorobach) od końca tytułu ubezpieczenia i trwa co najmniej 30 dni.

Jeżeli Pana operacja i zwolnienie mieszczą się w tych terminach po zakończeniu ostatniej umowy o pracę / działalności, to mimo rejestracji w PUP może być szansa na zasiłek chorobowy z ZUS po ustaniu ubezpieczenia – wymaga to jednak indywidualnej weryfikacji w ZUS (dokumentacja L4, data rozwiązania umowy). Jeżeli nie ma już tytułu do świadczeń z ZUS i nie ma dochodów, najważniejszą opcją jest pomoc społeczna. Może to być zasiłek okresowy – dla osób, które nie mogą się utrzymać z powodu choroby, bezrobocia lub niepełnosprawności i wykazują dochód poniżej kryterium (dla osoby samotnie gospodarującej 1.010 zł, w rodzinie 823 zł na osobę – kwoty na 2026 r.). Druga opcja, to zasiłek celowy – jednorazowa lub okresowa pomoc np. na żywność, leki, opłaty za mieszkanie, opał, odzież; przyznawany po ocenie sytuacji przez pracownika socjalnego. Ewentualnie też specjalny zasiłek celowy – może być przyznany nawet przy nieznacznym przekroczeniu kryterium, jeśli sytuacja jest szczególnie trudna.

Warunki w skrócie więc, to bardzo niskie lub zerowe dochody, trudna sytuacja życiowa (długotrwała choroba, brak możliwości pracy, brak środków na podstawowe potrzeby). Proszę skontaktować się z ZUS i zapytać, czy na podstawie daty zakończenia zatrudnienia i daty wystawienia L4 przysługuje Panu zasiłek chorobowy po ustaniu ubezpieczenia. Ponadto, skontaktować się z MOPS/OPS właściwym dla miejsca zamieszkania i poprosić o umówienie wywiadu środowiskowego (może być przeprowadzony także w szpitalu lub po wyjściu, jeśli stan zdrowia na to nie pozwala) i złożyć wniosek o zasiłek okresowy oraz celowy na żywność, leki i opłaty. Jeśli ma Pan rodzinę/domowników z własnymi dochodami, MOPS będzie liczył tzw. dochód na osobę w rodzinie – warto mieć przy sobie dokumenty o dochodach domowników (renty, wynagrodzenia itd.).