Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Zdiagnozowano u mnie depresję, jestem matka rocznego dziecka. Z mężem – ojcem dziecka nie układa nam się najlepiej, on rozważa odejście ode mnie. On wie o mojej depresji. Jak dotąd nie zaniedbuje opieki nad dzieckiem, chociaż jest mi ciężko. Czy ojciec dziecka może zawnioskować o odebranie mi lub o ograniczenie władzy rodzicielskiej?

Odpowiedź: Ojciec dziecka może złożyć do sądu rodzinnego wniosek o ograniczenie albo nawet o pozbawienie Twojej władzy rodzicielskiej, ale sama depresja, zwłaszcza gdy leczona, przy braku zaniedbań wobec dziecka, nie jest wystarczającą podstawą do takich ingerencji. Sąd nie ingeruje w władzę rodzicielską tylko dlatego, że rodzic choruje (w tym na depresję), ale wtedy, gdy jest zagrożone dobro dziecka.

Typowe przesłanki do ograniczenia / pozbawienie władzy rodzicielskiej 9nie tylko z powodu choroby, ale generalnie) to: poważne, powtarzające się zaniedbania (brak karmienia, higieny, opieki lekarskiej, nadzoru), poza tym przemoc, uzależnienia, skrajny chaos wychowawczy lub konflikt zagrażający dziecku. Jeżeli opiekujesz się dzieckiem, reagujesz na jego potrzeby i korzystasz z leczenia (psychiatra, psychoterapia, leki), to jest to traktowane raczej jako przejaw odpowiedzialności, a nie jako powód do odebrania praw. Autorytety zarówno z dziedziny prawa jak i psychologii uważają, że sama depresja, nawet poporodowa, nie powoduje automatycznego ograniczenia czy odebrania władzy rodzicielskiej. jak wspomniałem już, choroba może stać się problemem prawnym dopiero wtedy, gdy prowadzi do realnych zaniedbań lub zagrożenia bezpieczeństwa dziecka, zwłaszcza gdy rodzic nie podejmuje leczenia. Podjęcie leczenia psychiatrycznego jest postrzegane przez sądy jako działanie odpowiedzialne, a nie jako argument przeciwko rodzicowi.
​
Ograniczenie władzy rodzicielskiej (art. 107 i 109 k.r.o.) stosuje się, gdy dobro dziecka jest zagrożone, ale rodzic nadal częściowo sprawuje opiekę; może to być np. nadzór kuratora, obowiązek współpracy ze specjalistami, doprecyzowanie, o czym decyduje który rodzic. Pozbawienie władzy (art. 111 k.r.o.) jest środkiem skrajnym – dotyczy sytuacji trwałej niemożności wykonywania opieki, rażącego zaniedbywania, przemocy albo długotrwałego nadużywania władzy. W celu zminimalizowania ryzyka wykorzystania Twojej choroby przeciwko Tobie, kontynuuj leczenie i gromadź dokumentację medyczną (zaświadczenia od psychiatry, psychologa, informacje o terapii, hospitalizacjach). Zadbaj o to, by ktoś z bliskich mógł w razie gorszego dnia realnie pomóc Ci przy dziecku (rodzina, przyjaciele, asystent rodziny), co w razie potrzeby wskaże sądowi, że zapewniasz dziecku stabilną opiekę nawet w przypadku przejściowego pogorszenia się Twojego samopoczucia, zdrowia. Gromadź wszelakie dowody na okoliczność przekonania sądu o tym, że zapewniasz dziecku dobrą opiekę: książeczka zdrowia, szczepienia, wizyty u lekarza, opinie żłobka/przedszkola w przyszłości, świadkowie z rodziny.