Darowizna samochodu po wykupie leasingu a podatek
Pytanie: We wrześniu kończy się tacie leasing na auto które opłacam ja od około 10 miesięcy – firma to jdg na ryczałcie od samochodu nie jest odpisywany vat – aktualnie firma jest zawieszona. Czy po wykupie samochodu Ojciec od razu może przepisać samochód na mnie? Jeżeli tak to czy będzie się to wiązało z jakimś dodatkowym podatkiem? Darowizna raczej odpada ze względu na wartość samochodu (coś czytałem że członek rodziny raz na kilka lat może darować jednej osobie około 36000 zł?). Jak to najlepiej ‘ugryźć’ by samochód przepisać?
Odpowiedź: Ojciec może po wykupie od razu przepisać auto na ciebie; albo w formie umowy sprzedaży, albo darowizny, ale skutki podatkowe zależą od tego, jak zostanie zrobiony wykup (firmowo czy prywatnie) i jaka będzie forma przeniesienia własności. Trzeba zatem ustalić, czy wykup będzie na firmę (środek trwały JDG), czy prywatnie na osobę fizyczną (ojca jako osobę prywatną, poza firmą). Wspomniałaś, że JDG jest na ryczałcie, VAT nie był odliczany od rat, działalność jest zawieszona. To sugeruje, że najlepiej rozważyć wykup prywatny, bo podatkowo jest zwykle korzystniejszy przy późniejszym przekazaniu auta w rodzinie. Jeżeli leasingodawca zgodzi się wystawić fakturę wykupu na osobę fizyczną (ojca, nie JDG), to samochód staje się majątkiem prywatnym ojca, nie firmowym. Przy późniejszej darowiźnie co do zasady nie ma VAT (zarząd majątkiem prywatnym, przy braku odliczeń VAT z leasingu).
Opcje przeniesienia na Ciebie, to:
1. Darowizna samochodu od ojca na dziecko. Ojciec na dziecko to zerowa grupa. Darowizna w grupie zerowej może być całkowicie zwolniona z podatku od spadków i darowizn, niezależnie od wartości, pod warunkiem zgłoszenia darowizny do US na formularzu SD‑Z2 w ciągu 6 miesięcy oraz udokumentowania (przy pieniądzach – przelew; przy aucie – umowa darowizny i przerejestrowanie). Limit 36 120 zł, o którym czytałeś, dotyczy zwykłej tj. I grupy podatkowej, ale najbliższa rodzina (grupa 0 – m.in. rodzice, dzieci) ma odrębne zwolnienie i powyżej tej kwoty też można nie płacić podatku, tylko trzeba zgłosić SD‑Z2. Konkludując, darowizna od ojca na ciebie nie musi generować podatku, nawet jeśli auto jest dużo droższe niż 36 120 zł. Wady takiego rozwiązania, to to, że po stronie ojca nie ma PIT/VAT przy samym przekazaniu jako majątku prywatnego, ale jeśli ojciec wykupiłby jednak na firmę i odliczał koszty/VAT, to darowizna może rodzić skutki VAT/PIT, więc lepiej zostawić wykup prywatny.
2. Sprzedaż auta przez ojca na twoją rzecz. Ojciec może sprzedać ci auto za dowolną cenę (rynkową, niższą, symboliczną). Podatek od spadków i darowizn tu nie wystąpi, bo to nie darowizna. Jeśli ojciec nie wykupił auta prywatnie, tylko firmowo, i auto jest środkiem trwałym, sprzedaż byłaby przychodem z działalności (PIT oraz ewentualnie VAT), nawet przy zawieszonej działalności – zawieszenie nie blokuje sprzedaży środka trwałego. Po wykupie prywatnie sprzedaż przez osobę prywatną może rodzić PIT, jeśli sprzedaż nastąpi przed upływem 6 lat od końca miesiąca nabycia (reguła 6‑letnia dla wykupu prywatnego po leasingu), a urząd skarbowy uzna, że sprzedaż to zbycie składnika majątku związanego z działalnością.
W praktyce przy wykupie prywatnym na osobę fizyczną dziś najbezpieczniejsza podatkowo jest albo darowizna w rodzinie (ty nie płacisz PIT przy otrzymaniu) albo odczekanie odpowiednich okresów przed sprzedażą na osobę trzecią.
Jeśli leasingodawca wystawi fakturę wykupu na firmę, to pojazd staje się środkiem trwałym JDG (lub towar handlowy – zależnie jak ujęte). Przy sprzedaży na ciebie jest to sprzedaż firmowa – przychód z działalności (PIT na ryczałcie plus ewentualnie VAT, choć VAT możesz nie mieć jeśli nie odliczałeś i spełnione są warunki zwolnienia).
Przy darowiźnie z majątku firmowego na rzecz dziecka ustawa o VAT co do zasady traktuje nieodpłatne przekazanie towaru należącego do działalności jak odpłatną dostawę, jeżeli przysługiwało prawo do odliczenia VAT – w twoim przypadku piszesz, że VAT nie był odliczany, więc można powołać się na interpretacje, że prywatny wykup albo darowizna nie podlegają VAT. Jednak po stronie ojca może być kwestia PIT (darowizna środka trwałego jako zbycie składnika majątku związane z działalnością). Zwykle przy takim ustawieniu (ryczałt, brak VAT, zawieszona działalność) doradcy sugerują nie robić wykupu firmowego, jeśli celem jest po prostu przekazanie auta dziecku, tylko wykup prywatny.
Przy założeniu, że leasing był firmowy, ale VAT nie był odliczany, JDG jest na ryczałcie i zawieszona a celem jest, żeby auto było Twoje, a nie sprzedawane dalej, to najprostszym, najczęściej rekomendowanym wariantem jest wykup prywatny na ojca jako osobę fizyczną (faktura na niego, nie na JDG). Po wykupie należy sporządzić umowę darowizny samochodu ojciec – Ty (z opisem pojazdu, datą, wartością), zgłosić darowiznę w US na SD‑Z2 w ciągu 6 miesięcy (warunek pełnego zwolnienia w grupie 0, niezależnie od wartości auta) i oczywiście przerejestrować auto w wydziale komunikacji na ciebie na podstawie umowy darowizny. Nich ojciec upewni się u leasingodawcy, czy dopuszcza wykup na osobę fizyczną (ojca prywatnie) i jaka będzie wartość wykupu na fakturze. Dowiedz się też, czy ojciec nie posiada zaległości podatkowych i ewentualnie egzekucji, które mogłyby zająć auto już po wykupie, a przed darowizną (między wykupem a darowizną najlepiej nie robić długiej przerwy). Do darowizny w tym wypadku konieczna jest umowa w formie pisemnej i zgłoszenie SD‑Z2 w Urzędzie Skarbowym (grupa podatkowa 0).