Czynności terenowe komornika praktycznie
Czynności terenowe komornika to wszelkie czynności egzekucyjne wykonywane poza kancelarią, głównie w miejscu zamieszkania, pracy lub prowadzenia działalności dłużnika, a także w innych miejscach, gdzie może znajdować się jego majątek. Obejmują one zarówno czynności stricte egzekucyjne (np. zajęcie ruchomości), jak i ustalające (sprawdzenie, czy dłużnik faktycznie mieszka pod wskazanym adresem).
Czynności terenowe w miejscu zamieszkania, w firmie dłużnika komornik wykonuje na wniosek wierzyciela. Składając u komornika wniosek egzekucyjny wraz z tytułem wykonawczym, ja wnioskuję o przeprowadzenie egzekucji ze wszystkiego co możliwe wymieniając wszelkie możliwe sposoby egzekucji w tym egzekucję z ruchomości. Można też wnioskować egzekucję z ruchomości później, gdy egzekucje z wierzytelności nie przyniosą efektu ale i tak większość komorników realizuje czynności terenowe dopiero wówczas, gdy zawiodą te łatwiejsze sposoby egzekucji. Egzekucja z ruchomości uregulowana w Kodeksie postępowania cywilnego od art. 844 do art. 879 11.
Egzekucja z ruchomości najczęściej jest bezskuteczna. W ogóle egzekucje ze wszystkiego są najczęściej bezskuteczne, bo brak środków na koncie bankowym, brak dochodów lub tylko minimalne, brak nadpłaty podatku. Jednak egzekucja z ruchomości nie dochodzi do skutku często nawet wtedy gdy dłużnik posiada jakieś ruchomości (zwykle każdy coś tam posiada). Komornik obejrzy graty czy delikatniej – używane sprzęty – i napisze w protokole, że ruchomości w mieszkaniu czy też w firmie dłużnika nie mają wartości handlowej lecz jedynie wartość użytkową dla dłużnika (i domowników). Nie zajmie tego a jak zajmie i wystawi na licytację, to raczej nikt tego nie kupi. Samochód, nawet używany, to już prędzej. Najpierw jednak trzeba taki samochód zlokalizować a z tym bywają kłopoty. Komornik co prawda może wezwać dłużnika w ramach złożenia wykazu majątku, do wskazania, gdzie pojazd znajduje się, takie uprawnienie przysługuje komornikom od kilku lat. I jest to wezwanie pod rygorem ukarania grzywną. Przyznam się, że nie wiem czy i na ile skutecznie komornicy korzystają z tego uprawnienia chcąc namierzyć i zająć samochód dłużnika.
Na podstawie art. 850 Kodeksu postępowania cywilnego wierzyciel ma prawo żądać aby zajęcie ruchomości odbyło się w jego obecności. W tym wypadku komornik zawiadomi go o terminie, w którym zajęcie ma być dokonane. Jeżeli wierzyciel nie stawi się w wyznaczonym terminie, komornik dokona zajęcia w jego nieobecności. Jeżeli komornik bez zawiadomienia wierzyciela dokonał zajęcia w jego nieobecności, wierzyciel może żądać sprawdzenia zajęcia z jego udziałem. Zapytano mnie też, co w sytuacji, gdyby dłużnik wpuścił komornika a wierzycielowi zagrodził drogę, zamknął drzwi przed nim. Moim zdaniem w takiej sytuacji komornik powinien przeprowadzić egzekucję z ruchomości bez obecności wierzyciela, a wierzyciel może żądać sprawdzenia zajęcia z z jego udziałem i w tym celu wezwać do asysty policję, aby udaremniła dłużnikowi niewpuszczenie wierzyciela do lokalu.
Z czynnościami terenowymi komornika wiąże się często problem nieobecności dłużnika w lokalu lub udawania, że go nie ma. Kiedyś jeden komornik napisał do mnie jako do wierzyciela, że nikt mu nie otworzył drzwi ale słychać było szmery, kroki i przyciszone głosy. Komornik zasugerował mi wpłacenie zaliczki (to jest koszt około 700 – 800 złotych o ile pamiętam) na wejście wskutek otwarcia drzwi przez ślusarza i w asyście policji. Nie zdecydowałem się mając na względzie to co napisałem wcześniej o bezskuteczności egzekucji z ruchomości. Oczywiście każdy wierzyciel egzekwujący może w takim przypadku skorzystać z tej opcji.
Oczywiście dłużnik nie ma obowiązku oczekiwania komornika w mieszkaniu gdy nie wiadomo czy i kiedy ten komornik przyjdzie. Komornik nie zastawszy dłużnika podczas pierwszej wizyty, z pewnością nie zadzwoni po policję i ślusarza w celu siłowego wejścia do mieszkania. Także dlatego, że z własnych środków nie zapłaci za takie wejście a koszt wynosi około 800 złotych. Dopiero gdy poinformuje wierzyciela, że dłużnika nie zastał w mieszkaniu (albo zastał ale nie został wpuszczony) i zaproponuje wierzycielowi siłowe wejście i wierzyciel wpłaci zaliczkę na ten cel, to następnym razem może mieć miejsce siłowe wejście z udziałem policji. Po bezskutecznej wizycie za pierwszym razem, niektórzy komornicy zostawiają w skrzynce na listy dłużnika informację o możliwości siłowego wejścia gdy przy następnej wizycie znów nikogo nie zastanie / dłużnik nie wpuści go do mieszkania.
Gdy dłużnikiem jest osoba prowadząca firmę (albo osoba prawna będąca firmą) to ruchomości firmowe jak również (przede wszystkim) samochód często są w leasingu, co uniemożliwia egzekucję gdyż przedmiot w leasingu jest własnością firmy leasingowej.
Realizując czynności terenowe komornik może też rozpytać o dłużnika, sąsiednie firmy, sąsiadów: Czy komornik może pytać sąsiadów o dłużnika?
Jeżeli dłużnik prowadzi działalność gospodarczą dla której księgowość prowadzi mu biuro rachunkowe bądź doradca podatkowy, to wysoce wskazany jest wyjazd tam na czynności terenowe i to przed egzekucją z nieruchomości. Z faktur bowiem komornik może spisać klientów dłużnika i wysłać do nich zajęcie wierzytelności.
Zaktualizowano 07 czerwca 2025 r.