Bezpłatna pomoc prawna

Wnuki dziedziczą po dziadkach dopiero wtedy, gdy ich rodzice (czyli dzieci zmarłych) nie żyją albo odrzucą spadek. Jeśli rodzice żyją i nie odrzucą spadku, to tylko oni dziedziczą – wraz z ewentualnymi długami. Spadek obejmuje cały majątek zmarłego – zarówno aktywa (np. nieruchomości, pieniądze), jak i pasywa (zobowiązania, długi). Wnuki, które dziedziczą, obejmują więc nie tylko majątek, ale też ewentualne długi dziadków.

Z jednej strony mamy art. 1020 kc (Kodeksu cywilnego) stanowiący, że spadkobierca, który spadek odrzucił, zostaje wyłączony od dziedziczenia, tak jakby nie dożył otwarcia spadku. Art. 931 § 2 kc stanowi zaś, że jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Gdyby dziecko bezpośredniego spadkobiercy było już poczęte w chwili otwarcia spadku czyli w chwili śmierci spadkobierców – jego dziadków albo już było w tym momencie narodzone, to w związku z odrzuceniem spadku przez rodzica, stałoby się spadkobiercą zgodnie art. 927 kc. Jeżeli jednak w chwili śmierci spadkobierców wnuk jeszcze nie był poczęty zatem nie dziedziczy spadku po dziadkach, w tym długów oczywiście też nie.

Warto też wiedzieć, że nie istnieje ograniczenie pokoleniowe w dziedziczeniu długów – mogą one przechodzić na dzieci, wnuki, prawnuki, a także na innych krewnych zgodnie z ustawową kolejnością dziedziczenia. W ostateczności, gdy brak spadkobierców, spadek wraz z długami przypada gminie lub Skarbowi Państwa.

Gdy zmarły pozostawi testament, kolejność ustawowa dziedziczenia zostaje zastąpiona wolą spadkodawcy. Testament ma zawsze pierwszeństwo przed dziedziczeniem ustawowym, czyli tym uregulowanym w Kodeksie cywilnym. Można w testamencie wskazać wnuki zamiast własnych dzieci, ponieważ testator ma pełną swobodę w rozporządzaniu swoim majątkiem na wypadek śmierci. W testamencie można więc powołać do dziedziczenia dowolne osoby, w tym tylko wnuki, z pominięciem dzieci. Jeżeli dzieci zostaną pominięte w testamencie, nie tracą całkowicie praw majątkowych — mogą dochodzić zachowku, czyli części wartości majątku, jaka należałaby im przy dziedziczeniu ustawowym.