Bezpłatna pomoc prawna

Pytanie: Rozwód odbył się pół roku temu z wyrokiem wina byłego męża i zostały zasądzone alimenty na córkę . “Mąż” złożył apelację od swojej winy i od alimentów. Minęło pół roku żadne papiery z sądu nie przyszły , alimentów nie płaci ponieważ wyrok jest nieprawomocny i bez klauzuli natychmiastowej wykonalności. Pytanie brzmi czy mam jakieś prawo do tych alimentów na córkę ? Czy muszę czekać na te całą apelację …?

Odpowiedź: Jeśli wyrok w części alimentacyjnej nie ma klauzuli natychmiastowej wykonalności i nie jest prawomocny, komornik nie przyjmie wniosku o egzekucję, bo potrzebuje tytułu wykonawczego (wyroku z klauzulą). To nie znosi samego obowiązku alimentacyjnego, ale utrudnia jego wyegzekwowanie do czasu rozstrzygnięcia apelacji. W niektórych sytuacjach możliwe jest żądanie zabezpieczenia alimentów na czas trwania postępowania (np. w odrębnej sprawie alimentacyjnej), tak aby zapewnić dziecku środki utrzymania zanim zapadnie ostateczne rozstrzygnięcie.

Zabezpieczenie roszczeń (w tym alimentów) reguluje dział VI k.p.c. – wniosek można złożyć przed wszczęciem postępowania albo w jego toku. Pojęcie “w toku” obejmuje także etap po wydaniu wyroku przez sąd I instancji, gdy sprawa toczy się przed sądem odwoławczym (apelacyjnym). W sprawach o alimenty podstawą jest uprawdopodobnienie roszczenia i interesu prawnego (art. 753 § 1 k.p.c.), przy czym sądy obniżają tu nieco wymagania dowodowe ze względu na charakter świadczeń alimentacyjnych. Wniosek o zabezpieczenie kieruje się do sądu, w którym sprawa toczy się lub będzie się toczyć, a więc na etapie apelacji – do sądu II instancji, który rozpoznaje apelację. Możesz zawrzeć wniosek o zabezpieczenie bezpośrednio w apelacji albo złożyć osobne pismo z wnioskiem o zabezpieczenie, powołując się na sygnaturę sprawy apelacyjnej.

We wniosku powinny się znaleźć: 1. Dokładne żądanie (np. zabezpieczenie alimentów na dziecko X w kwocie … zł miesięcznie). 2. Wskazanie od kiedy mają być płacone (np. od daty złożenia wniosku). 3. Uprawdopodobnienie roszczenia alimentacyjnego (koszty utrzymania dziecka, Twoja sytuacja, możliwości zarobkowe zobowiązanego). 4. Uprawdopodobnienie interesu prawnego – np. że bez zabezpieczenia nie jesteś w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb dziecka do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. Wniosek jest wolny od opłat sądowych, także na etapie apelacji. Sąd powinien rozpoznać wniosek o zabezpieczenie bezzwłocznie, zasadniczo w ciągu tygodnia od wpływu pisma. Postanowienie o zabezpieczeniu alimentów jest natychmiast wykonalne, więc po jego doręczeniu można od razu kierować je do komornika. Zabezpieczenie obowiązuje z reguły do prawomocnego zakończenia sprawy, chyba że sąd je zmieni lub uchyli.

Możesz wnosić o zabezpieczenie na etapie apelacji, nawet jeśli sąd I instancji wcześniej oddalił wniosek, ale warto go wtedy dobrze uzasadnić i (o ile się da) oprzeć na nowych okolicznościach. Jeżeli zatem składasz nowy wniosek po oddaleniu poprzedniego, to dobrze jest wskazać: co się zmieniło od czasu poprzedniego orzeczenia (np. wzrosły koszty dziecka, straciłeś pracę, pogorszyło się zdrowie, druga strona przestała dobrowolnie płacić). Jednak nawet bez wyraźnie nowych faktów, możesz inaczej uargumentować interes prawny (np. wykazać konkretnie, że bez zabezpieczenia nie jesteś w stanie pokryć kosztów wyżywienia, mieszkania, leczenia dziecka do czasu prawomocnego wyroku). Fakt, że sąd I instancji uwzględnił powództwo (czyli zasądził alimenty), jest mocnym argumentem za zabezpieczeniem w postępowaniu apelacyjnym, choć sam w sobie nie wystarczy. Udzielenie zabezpieczenia wymaga uprawdopodobnienia roszczenia i interesu prawnego. Skoro sąd I instancji już zasądził alimenty, to oznacza, że roszczenie zostało ocenione jako zasadne – możesz się na to powołać podnosząc, że prawdopodobieństwo istnienia roszczenia jest wysokie. Nadal jednak musisz wykazać interes prawny, czyli że bez zabezpieczenia do czasu prawomocnego zakończenia sprawy nie da się należycie zaspokoić usprawiedliwionych potrzeb dziecka (koszty mieszkania, wyżywienia, leczenia, szkoły itd.). To, że jest to postępowanie połączone (rozwód oraz alimenty na dziecko / małżonka) nie jest przeszkodą do wnioskowania o zabezpieczenie alimentów, zarówno w I instancji, jak i później na etapie apelacji.