Czy ubezpieczyciel musi zapewnić eksperta przy likwidacji szkody?
Pytanie: Ubezpieczalnia Allianz po zgłoszeniu szkody ciągle wysyła kolejne pisma o uzupełnienie dokumentacji. Na ten moment chce opinii eksperta odnośnie szkody – podczas burzy zostały spalone sterowniki bramy wjazdowej na posesji prywatnej. Ubezpieczalnia uważa, że nie ma eksperta, którego może wysłać w dane miejsce, więc każe znaleźć takiego na własną rękę, opłacić i wysłać jego opinie do siebie.
Czy Allianz nie ma obowiązku wysłania eksperta od siebie, jeśli żąda takiego dokumentu ? Czy jedynym rozwiązaniem sytuacji jest znalezienie takiej osoby na własną rękę ?
Odpowiedź: Umowa ubezpieczenia (OWU Allianz “Mój Dom”, inne warianty) określa sposób likwidacji szkody: zgłoszenie, oględziny, dokumenty, możliwość powołania rzeczoznawcy, ale nie ma tam i w ogóle przepisu, który nakazywałby wysłanie eksperta terenowego w każdej sprawie. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 02 września 2019 r., sygn. akt III CZP 99/18 uznał, że poszkodowanemu przysługuje od ubezpieczyciela zwrot kosztów tzw. prywatnej opinii – ekspertyzy rzeczoznawcy, jeżeli jej sporządzenie było niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania. Sprowadza się to w praktyce do zasady: jeśli ubezpieczyciel zaniża odszkodowanie lub domaga się dodatkowych technicznych ustaleń, a bez fachowej opinii nie można rzetelnie określić rozmiaru szkody, koszty rzeczoznawcy powinien finalnie ponieść ubezpieczyciel.
Przepisy nie nakazują, żeby Allian przysłał pracownika czy kontraktowego eksperta osobiście na miejsce każdej szkody – może likwidować szkodę na podstawie dokumentów, zdjęć, protokołów, faktur czy opinii zewnętrznych. Jeżeli Allianz twierdzi, że nie ma eksperta, którego może wysłać, a jednocześnie żąda specjalistycznej opinii, może formalnie oczekiwać, że zlecisz ją samodzielnie, ale nie oznacza to, że masz ponieść ten koszt w ostatecznym rozliczeniu szkody. Jednym z rozwiązań jest faktycznie znalezienie niezależnego rzeczoznawcy np. od automatyki bram, instalacji elektrycznych, zlecenie opinii i następnie zażądanie od Allianz zwrotu kosztów w ramach odszkodowania, powołując się na uchwałę SN III CZP 99/18 i stanowisko Rzecznika Finansowego. Jeśli Allianz odmówi zwrotu tego kosztu, to możesz złożyć reklamację z żądaniem zwrotu kosztu ekspertyzy i wskazaniem uchwały SN, w razie negatywnej odpowiedzi – złożyć wniosek o interwencję do Rzecznika Finansowego, a ostatecznie dochodzić tego roszczenia w sądzie jako element odszkodowania. Przykładowo, poszkodowani w sprawach komunikacyjnych zlecają prywatne opinie rzeczoznawców (wycena naprawy auta), a sądy i Rzecznik Finansowy przyjmują, że taki koszt należy się do zwrotu, jeśli ubezpieczyciel bez nich zaniża odszkodowanie. Analogicznie można argumentować w sprawach majątkowych, jak dom czy właśnie też brama, jeśli opinia jest konieczna do ustalenia wysokości szkody.
Aktualnie poproś Allianz na piśmie o doprecyzowanie, czy wymagana jest opinia dowolnego niezależnego eksperta (np. rzeczoznawcy budowlanego, elektryka, serwisu bram) i czy pokryją koszt takiej opinii w ramach odszkodowania, skoro sami jej żądają. Jeżeli nie odpowiedzą jasno, w piśmie reklamacyjnym wskaż, że spełniasz ich warunek zlecając opinię, ale domagasz się zwrotu kosztu zgodnie z uchwałą SN III CZP 99/18, bo opinia jest niezbędna do ustalenia rozmiaru szkody (spalone sterowniki, konieczność wymiany, ewentualne prace dodatkowe).