Czy testator może zobowiązać spadkobiercę do dalszego testamentu?
Pytanie: Jeśli ojciec stworzył testament w którym po jego śmierci własność nieruchomości przechodzi na matkę a następnie z matki na jedno z dzieci. To czy matka ma ponownie spisać swój testament z przepisaniem na dziecko? Czy ten ojca zadziała w przód aż do tego jednego dziecka?
Odpowiedź: Ojciec jako testator nie może rozporządzić majątkiem, który po jego śmierci będzie już należał do matki, na wypadek jej śmierci. Oznacza to, że wola z testamentu ojca nie będzie bezwzględnie skuteczna dla dziecka. Ojciec może powołać matkę do całości spadku (np. całe mieszkanie dla żony). Może też zastosować tzw. podstawienie testamentowe, w którym np. powołuje żonę do spadku, a gdyby nie mogła dziedziczyć (śmierć przed nim, odrzucenie spadku itp.), to spadek przypada dziecku X. Po śmierci ojca nieruchomość staje się własnością matki i to ona samodzielnie decyduje, komu ją zapisze na wypadek własnej śmierci. Jeśli chce, aby po jej śmierci cała nieruchomość przeszła na jedno z dzieci, powinna sporządzić własny testament (najlepiej notarialny), w którym wskaże to dziecko jako spadkobiercę albo uczyni odpowiedni zapis windykacyjny na jego rzecz.
Jeżeli matka umrze bez testamentu, wówczas dziedziczenie nastąpi z ustawy: jej dzieci (i ewentualny małżonek, jeśli jeszcze żyje) dziedziczą w częściach równych, przy czym udział małżonka nie może być mniejszy niż 1/4 całego spadku. W takiej sytuacji nieruchomość trafi do wszystkich ustawowych spadkobierców, a nie tylko do jednego dziecka. Jeśli matka zapisze w testamencie całą nieruchomość jednemu dziecku, pozostałym dzieciom co do zasady przysługuje roszczenie o zachowek, o ile nie zostały skutecznie wydziedziczone albo nie zrzekły się dziedziczenia.