Czy syndyk może sprzedać taxi?
Pytanie: Szykuje się do złożenia wniosku o upadłość konsumencką. Posiadam 2 dochody . Umowa o pracę – najniższa krajowa i umowa zlecenie około 1500 zł. Mam 3 osobową rodzinę. Pracuję sam . Opłaty + wyżywienie pochłania wszystko co zarobie. Dług około 150 tyś. Posiadam auto które jest niezbędnym narzędziem pracy. Praca taxi. Jaka jest szansa że syndyk nie zabierze tego auta jeżeli bez niego tracę całkowicie drugi dochód?
Odpowiedź: Samochód osobowy jako składnik majątku upadłego, wchodzi do masy upadłości, z której syndyk ma obowiązek zaspokajać wierzycieli. W świetle przepisów samochód (w tym prywatna taksówka) nie stanowi narzędzia pracy które nie wchodzi do z masy upadłości (jak np. podstawowe narzędzia – komputer itp.), a pojazdy mechaniczne generalnie są wymieniane jako wchodzące do masy upadłości z której zaspokajani są wierzyciele.
Niektórzy prawnicy sugerują, że można próbować skutecznie wnosić o wyłączenie samochodu z masy upadłości na podstawie art. 73 Prawa upadłościowego. W orzecznictwie i doktrynie jednak za istotne powody wyłączenia samochodu z masy upadłościowej częściej uznaje się ciężką niepełnosprawność dłużnika lub członka rodziny, gdy auto jest niezbędne z powodu leczenia i codziennego funkcjonowania, niż to, że jest narzędziem pracy. Argumentuje się też, że dojazd do pracy, prowadzenie działalności, praca w charakterze taksówkarza, nie są wystarczające do wyłączenia samochodu z masy upadłości, przy obecnie rozwiniętym rynku pracy i rozbudowanej komunikacji publicznej.
We wniosku o ogłoszenie upadłości proponuję szczegółowo opisać sytuację – że utrata auta oznaczać będzie utrata całego dodatkowego dochodu, utrzymuje Pan 3‑osobową rodzinę, a dojazd do innej pracy byłby utrudniony. Równolegle można przygotować wniosek o wyłączenie samochodu z masy upadłości, z przekonującym uzasadnieniem ekonomicznym w interesie wierzycieli, czyli bez auta nie zrealizuje Pan w pełni planu spłaty, pogorszy się sytuacja rodziny).
Szanse na pozostawienie upadłemu auta rosną, gdy jego wartość jest niska, utrata dochodu utrudni wykonanie planu spłaty, a dodatkowo występują szczególne okoliczności (zdrowotne, brak realnych alternatyw transportu). Orzecznictwo w omawianej kwestii niejednolite, tzn. takie wnioski bywają uwzględniane, ale to raczej wyjątki niż powszechna praktyka. Należy liczyć się z tym, że auto zostanie Panu odebrane.