Czy świadek może korzystać z notatek?
Pytanie: Czy świadek zeznający przed sądem może posiłkować się notatkami, dokumentami, ponieważ po prostu nie pamięta wszystkich szczegółów?
Odpowiedź: W postępowaniu cywilnym świadek ma składać zeznania ustnie i swobodnie, odpowiadając na pytania przewodniczącego i stron (art. 271 k.p.c.). Dlatego sądy i prawnicy podkreślają, że zeznania powinny być spontaniczne, a nie odczytywane z przygotowanego tekstu czy telefonu. Świadek nie może po prostu odczytywać wcześniej spisanych zeznań ani notatek sporządzonych przez inne osoby. Może natomiast poprosić sąd o zgodę na zajrzenie do swoich notatek lub dokumentów (np. faktur, umów), aby odświeżyć pamięć co do dat, kwot, numerów, jeśli sam wyjaśni, że szczegółów bez tego nie pamięta. Praktyka i orzecznictwo wskazują, że samo wspieranie się notatkami nie jest objęte zakazem dowodowym, ale wpływa na ocenę wiarygodności zeznań (sąd zwykle odnotowuje to w protokole).
Można się wcześniej przygotować: uporządkować chronologię, spisać sobie daty, najważniejsze fakty – to pomaga odświeżyć pamięć przed rozprawą. Na sali świadek może zapytać sąd czy może zerknąć do notatek, dokumentów, ponieważ nie pamięta np. dokładnej daty czy kwoty itp. Sąd zwykle albo wyrazi zgodę, albo poprosi, by świadek opisał to, co pamięta bez zaglądania.
Skądinąd jednak, w niektórych przypadkach dopuszczalne jest korespondencyjne przesłuchanie świadka (patrz; pierwszy odnośnik poniżej) i wtedy świadek ma pełną swobodę posiłkowania się notatkami i dokumentami podczas formułowania swych zeznań na piśmie.