Czy prawnik może być karany?
Pytanie: Czy adwokat albo radca prawny może być karany i mimo tego aktywnie wykonywać swój zawód?
Odpowiedź: Zarówno adwokat, jak i radca prawny mogą być karani (karnie lub dyscyplinarnie) i mimo tego nadal wykonywać zawód, o ile nie zapadnie wobec nich kara dyscyplinarna pozbawienia prawa wykonywania zawodu albo ustawowy zakaz jego wykonywania.
Wspomniani prawnicy podlegają odpowiedzialności karnej jak każdy obywatel; sam fakt skazania nie zawsze automatycznie oznacza utratę uprawnień zawodowych, choć w praktyce przy poważnych przestępstwach zwykle prowadzi do reakcji dyscyplinarnej. Niezależnie od tego istnieje odpowiedzialność dyscyplinarna w samorządzie zawodowym; kary sięgają od upomnienia, nagany, kary pieniężnej, przez zawieszenie w czynnościach zawodowych, aż do wydalenia (adwokaci) lub pozbawienia prawa wykonywania zawodu (radcowie prawni). I dopiero kara zawieszenia prawa wykonywania zawodu czasowo blokuje praktykę, a kara wydalenia/pozbawienia prawa wykonywania zawodu definitywnie ją kończy.
Ustawy korporacyjne wymagają, aby adwokat i radca prawny byli osobami o nieskazitelnym charakterze i dawali rękojmię należytego wykonywania zawodu; to kryterium działa także na etapie wpisu na listę. Dopuszczenie się przestępstwa umyślnego stoi w sprzeczności z wymogiem nieskazitelności, więc w praktyce poważne i zawinione przestępstwa często skutkują najcięższymi karami dyscyplinarnymi, w tym pozbawieniem prawa wykonywania zawodu. Jednakże prawnik ukarany dyscyplinarnie upomnieniem, naganą lub karą pieniężną wciąż może wykonywać zawód, bo te kary nie zawieszają uprawnień. Nawet przy mniej poważnym przestępstwie karnym sąd dyscyplinarny może poprzestać na łagodniejszej karze; dopiero zawieszenie prawa wykonywania zawodu oznacza okresowy zakaz praktyki, a pozbawienie prawa – całkowity.