Czy pełnomocnik procesowy może zawrzeć ugodę pozasądową?
Pytanie: Wyjaśnił Pan, że pełnomocnik ma prawo zawrzeć ugodę sądową w imieniu pozwanego lub powoda. A jak to wygląda w przypadku ugody pozasądowej, czy pełnomocnik procesowy może zawrzeć ugodę pozasądową? Chodzi więc o przypadek w którym toczy się postępowanie sądowe ale pełnomocnik dogaduje się z przeciwnikiem procesowym poza sądem i podpisują ugodę.
Odpowiedź: Ugoda pozasądowa to umowa cywilnoprawna między stronami – zwykle wierzycielem i dłużnikiem – mająca na celu polubowne zakończenie sporu poprzez wzajemne ustępstwa. Ugoda taka może zostać zawarta zarówno przed, jak i w trakcie postępowania sądowego i prowadzi do zmiany lub zakończenia istniejącego stosunku prawnego. Jak chodzi o zawarcie ugody pozasądowej, to dla skutecznego jej zawarcia przez pełnomocnika procesowego wskazane byłoby pełnomocnictwo szczególne – do zawarcia ugody pozasądowej właśnie. Tak uznał Sąd Apelacyjny w Katowicach w wyroku o sygn. akt I ACa 828/2000. Pełnomocnictwo procesowe, zgodnie z art. 91 Kodeksu postępowania cywilnego (kpc), obejmuje z mocy prawa umocowanie do wszystkich czynności procesowych związanych ze sprawą, nie wyłączając powództwa oraz wszystkich innych czynności procesowych przewidzianych w toku postępowania. Jednak ugoda pozasądowa jest czynnością materialnoprawną a nie procesową – kształtuje stosunek prawny między stronami poza sądem. W praktyce, jeśli pełnomocnikowi udzielono wyłącznie pełnomocnictwa procesowego, nie ma on automatycznie upoważnienia do zawierania ugód pozasądowych – chyba że wynika to wprost z treści pełnomocnictwa.
Rozumiem i mam jeszcze jedno pytanie a mianowicie, czy ugoda pozasądowa jest skuteczna w toczącym się akurat postępowaniu sądowym w tej sprawie?
Sąd co prawda nie jest związany ugodą pozasądową, ale taka ugoda niewątpliwie powinna wpłynąć na rozstrzygnięcie postępowania o ile oczywiście któraś ze stron przedłoży w postępowaniu tę ugodę. Ugoda pozasądowa nie powoduje natomiast automatycznego umorzenia postępowania, w przeciwieństwie do ugody sądowej.
Zaktualizowano 23 maja 2025 r.