Czy można zatrudnić osobę młodocianą w charakterze korepetytora?
Pytanie: Czy mam prawo zatrudnić młodocianą osobę na podstawie umowy zlecenia lub jakiejś innej umowy w charakterze korepetytora dla również osoby nieletniej? Stałoby się tak za pisemną zgodą jej rodziców.
Odpowiedź: Generalnie zatrudnienie osoby młodocianej jest możliwe, ale przy osobie poniżej 16 roku życia wymaga spełnienia dodatkowych, dość rygorystycznych warunków (nie wystarczy sama pisemna zgoda rodziców). Osoba między 13 a 18 rokiem życia ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych i może zawierać umowy (np. zlecenia) za zgodą przedstawiciela ustawowego. Brak zgody rodzica lub innego opiekuna prawnego na umowę zlecenia z małoletnim powoduje jej nieważność, więc zgoda pisemna jest konieczna, ale nie jedyna.
Dla dzieci do 16 roku życia każda praca zarobkowa (w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej) jest dopuszczalna tylko w przypadkach ściśle wskazanych w Kodeksie pracy, zasadniczo w działalności kulturalnej, artystycznej, sportowej lub reklamowej. W takich przypadkach trzeba łącznie spełnić następujące warunki: uzyskać zgodę rodzica oraz zezwolenie inspektora pracy, a praca nie może zagrażać zdrowiu, rozwojowi i nie może kolidować z obowiązkiem szkolnym. Przy zatrudnianiu młodocianych (15–18 lat) stosuje się dział IX Kodeksu pracy (zatrudnianie młodocianych), nawet gdy chodzi o umowę zlecenia, a nie klasyczną umowę o pracę.
Kluczowe jest jednak w Pani sprawie rozstrzygnięcie, czy korepetycje (w tym z języka obcego) można przypisać do działalności kulturalnej. Niestety, takie typowe korepetycje (np. matematyka, język polski, obcy, przygotowanie do egzaminów) kwalifikuje się jako działalność edukacyjną, a nie kulturalną, więc “podciągnięcie” ich pod działalność kulturalną jest co najmniej sztuczne i ryzykowne. Edukacja artystyczna (np. nauka gry na instrumencie, zajęcia teatralne, taneczne, plastyczne) może mieć charakter zarówno edukacyjny, jak i kulturalny, bo upowszechnia konkretne dobra kultury, jednak jak zauważyłem, korepetycje nie są działalnością kulturalną. Reasumując, w mojej ocenie, nie ma Pani prawa zatrudnić młodocianego dziecka w charakterze korepetytora.